ਇਹ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ ਸ਼ਰਭੰਗ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਮਨੋਰਥ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਥੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ, ਤੂੰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਇਆ ਹੈਂ ਜੋ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਅਸਾਨ ਨਹੀਂ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇੰਦਰ—ਜੋ ਵਜਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ—ਉਸ ਤਪस्वੀ ਦੀ ਆਦਰ–ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ ‘ਚ ਬੈਠ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਉੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਰਭੰਗ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਅਗਨਿ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ! ਇਹ ਇੰਦਰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੈ। ਪਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲੱਗਾ, ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਨੇੜੇ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਮੈਂ ਉੱਚੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਅਮਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ; ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਤੂੰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਵਲੋਂ ਲੈ ਲੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਬਰਾਬਰ ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੇ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਾਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ।" ਇਸ ਉੱਤਰ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਥੇ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਤਪੋਧੀ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਤਿ ਨਿਆਂਵਾਂ ਹਨ। ਉਹ ਤੇਰੀ ਵਧੇਰੇ ਭਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਹਿਣ ਦੀ ਵਿਆਵਸਥਾ ਕਰਵਾਉਣਗੇ।" "ਹੇ ਰਾਮ, ਇਸ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਧਾਰ ਵੱਲ ਚੱਲ, ਇਹ ਦਰਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲਿਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੰਜ਼ਿਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਵੇਖ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਪੁਰਾਣੀ ਚਮੜੀ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।" ਫਿਰ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਅੱਗ ਜਗਾਈ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਖੁਦ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਅੱਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ, ਸਰੀਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਚਮੜੀ, ਹੱਡੀਆਂ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਸਾਰਾ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਉਜਲੇ, ਨੌਜਵਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਚਮਕ ਉਠੇ। ਉਹ ਤਪੋਧੀ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਗਨਿਹੋਤਰੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ। ਉਥੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕਰਤਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਗਵਾਨ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮਹਾਨ ਵਾਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਜਦ ਸ਼ਰਭੰਗ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹ ਗਏ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ, ਜੋ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਉਰਜਾਵਾਨ ਨਾਇਕ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਵੈਖਾਨਸ, ਵਾਲਖਿਲ, ਸੰਪ੍ਰਕਸ਼ਾਲ, ਮਰੀਚੀ, ਅਸ਼ਮਕੁੱਟ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ ਤਪੋਧੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਅਨਾਜ ਪੀਸਦੇ, ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਦੇ ਜਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਸੁੱਦੇ, ਕੁਝ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ। ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਹਵਾ ਤੇ, ਕੁਝ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਕੁਝ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਲੇਟਦੇ। ਕੁਝ ਸਿੱਧੇ ਖੜੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਕੁਝ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਕੁਝ ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦੇ, ਕੁਝ ਜਪ-ਪਾਠ ਕਰਦੇ, ਕੁਝ ਪੰਜ ਤਪ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸਨ, ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਹੈਂ, ਜਿਵੇਂ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਰੀ ਮਹਾਨਤਾ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਵੀਰਤਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ, ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਧਰਮ ਹੈ। ਅਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ। ਸਾਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। "ਹੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ, ਜੇ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਜਾਂ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਐਸਾ ਰਾਜਾ, ਹੇ ਰਾਮ, ਚਿਰਕਾਲ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਤਪੋਧੀ ਜੜੀਆਂ-ਫਲਾਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਧਰਮਕ੍ਰਿਆ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਤਕ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। "ਪਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਤਪੋਧੀਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵੀ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਭਿਆਨਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬਿਨਾ ਰੱਖਿਆ ਦੇ ਹੋਣ। ਆ, ਦੇਖ, ਕਿੰਨੇ ਹੀ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਪੰਪਾ ਦਰਿਆ, ਅਨੁਮੰਦਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੱਡਾ ਨਾਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤਬਾਹੀ ਨੂੰ ਝੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। "ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਹਾਰਾ ਲੈਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਮ, ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਬਣ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।