ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਥਾ: ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਸੈਂਕੜੇ ਤਿੱਖੇ, ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੇ ਯੁਵਕ ਦੇਖੇ—ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿਚ ਕੁੰਦਲ, ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਚੌੜੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਛੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ। ਉਹ ਲਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭੈੜੇ ਤੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਆਉਣੇ ਔਖੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ 'ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਹਾਰ ਸਨ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਪੱਚੀਸ ਸਾਲ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਸਨ। ਇਹੀ ਉਮਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸ਼ੇਰ-ਸਮਾਨ ਯੁਵਕ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਬੜੇ ਹੀ ਸੁਹਣੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰੋ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਇਸ ਰੌਸ਼ਨ ਚਰਿਆਰਥ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾ ਲੈਂਦਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸ਼ਚੀਪਤੀ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤਕ ਤਕ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਨਤਾ ਵੱਲ ਲੈ ਚਲੋ; ਤਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ।” ਇੰਦਰ ਨੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨ-ਅਗਨਿ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਬੈਠ ਗਏ, ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੀ ਨਿਯਤ ਆਮੰਤ੍ਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਪੁੱਛ ਗੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। “ਇੰਦਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਔਖੇ ਹਨ। ਪਰ, ਹੇ ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਅਤਿਥੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ ਧਰਮਵਾਨ, ਮੈਂ ਉੱਚਤਮ ਸੁਗਤਿ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਅਵਿਨਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।” ਸ਼ਰਭੰਗ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।” ਰਾਮ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਇੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇੱਕ ਮਹਾ-ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਜਾ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ; ਉਹ ਤੇਰਾ ਵਾਸ ਕਰਵਾਏਗਾ। ਇਸ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਵਹਾਅ ਵੱਲ ਚੱਲ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇਹ ਦਰਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰ-ਸ਼ੇਰ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪਲ ਦੇਖ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਪੁਰਾਣੀ ਸੱਪ ਦੀ ਖਾਲ ਵਾਂਗ ਛੱਡ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।” ਫਿਰ, ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਅਗਨਿ ਜਲਾਈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨ-ਅਗਨਿ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਾਲ, ਸਰੀਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਖਾਲ, ਹੱਡੀਆਂ, ਮਾਸ ਤੇ ਰਕਤ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਅਗਨਿ-ਵੇਦਿਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਯੁਵਕ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਯਜਨ-ਕਰਤਾਵਾਂ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਿਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਗਤ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ; ਅਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਪਤੀ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੇ ਸੁਗਤਿ ਪਾਈ, ਤਦ ਸੰਗਤੀਆਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੈਖਾਨਸ, ਵਾਲਖਿਲ, ਸੰਪਰਕਸ਼ਾਲ, ਮਰੀਚੀ, ਅਸ਼ਮਕੁੱਟ, ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ, ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਉਕਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੌਣ ਵਾਲੇ, ਨਾ ਸੌਣ ਵਾਲੇ, ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੇਟਣ ਵਾਲੇ, ਖੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਜਿਤ, ਗੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਜਪ-ਨਿਸ਼ਠ, ਤਪ-ਨਿਸ਼ਠ ਅਤੇ ਪੰਜ ਤਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸਨ। ਇਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਰਾਮ—ਧਰਮ ਦਾ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪਾਲਕ—ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। “ਤੂੰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਮਹਾਨ ਰਥੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਾਲਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਘਵਾਨ (ਇੰਦਰ) ਹੈ। ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਤ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਹੈ; ਤੈਥੋਂ ਪਿਤਾ-ਭਗਤੀ, ਸਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਚੂਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਧਰਮ-ਜਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ; ਸਾਡੀ ਬੇਨਤੀ ਲਈ ਮਾਫ ਕਰੀ। ਹੇ ਪਾਲਕ, ਰਾਜਾ ਜੇਕਰ ਛੇਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਅਧਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਉਚਤ ਆਗਵਾਈ ਅਤੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣੇ, ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ।