ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਗੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚੇ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਤਪस्वੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਮਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਪੂਜਿਆ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ 'ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਦੂਰੋਂ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਵਰਗਾ, ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਜਾਂ ਚੰਦ ਦੀ ਗੋਲਾਈ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਸ ਰਥ 'ਤੇ ਇਕ ਨਿਰਮਲ ਛਤਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲਟਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਹਥੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਚਮਚੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਚਮਚੀਆਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਰਥ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਹਲਾਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਕਈ ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤਾ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਧੀਆ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਵਾਸਵਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਤੇ ਉਸ ਰਥ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰਥ ਦੇਖੋ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।” ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਪੁਰੁਹੂਤਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਘੋੜੇ ਹਨ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ। ਅਤੇ ਉਹ ਬਬਰ-ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਜਵਾਨ, ਜੋ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹਨ, ਸੈਂਕੜੇ, ਸੈਂਕੜੇ, ਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਤਲਵਾਰਾਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਵੱਡੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ, ਲਾਲ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਬਬਰ-ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗੇ ਭਯਾਨਕ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਪਚੀ (25) ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਨਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਬਬਰ-ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਜਵਾਨ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਇੱਥੇ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਰੁਕੋ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲਵਾਂ ਕਿ ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ 'ਚ ਕੌਣ ਹੈ।” ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ 'ਇੱਥੇ ਰਹੋ' ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਜਾਓ; ਫਿਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਵਜਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨ-ਅਗਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠਾ ਸੀ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬੈਠ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜਿਸ ਤਕ ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ ਤੋਂ ਵਾਂਗ ਨਾ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪਰ, ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤੂੰ ਨੇੜੇ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਬਰ-ਸਿੰਘ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਹਿਮਾਨ।” “ਹੁਣ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਹੈ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਅਸੁਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ ਜੋ ਅਖੁੰਚ ਹਨ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਲੈ ਲੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।” ਰਾਮ ਦੇ ਐਸਾ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੇ ਫੇਰ ਆਖਿਆ, “ਇੱਥੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਇਕ ਮਹਾਨ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਤੂੰ ਸੁਤੀਕਸ਼ਣ, ਤਪस्वੀ, ਦੇ ਪਵਿਤ੍ਰ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਸੁਹਣੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਿਹਾਰ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰੇਗਾ।” “ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਉਲਟ ਵਹਾਅ 'ਤੇ ਚੱਲ, ਹੇ ਰਾਮ; ਇਹ ਦਰਿਆ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮੰਜਿਲ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬਬਰ-ਸਿੰਘ; ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਦੇਖ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਗ ਪੁਰਾਣੇ ਸੱਪ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਦਿਆਂ।” ਫਿਰ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੇ ਅਗਨਿ ਜਲਾਈ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰਿਸ਼ੀ ਯਜਨ-ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਅਗਨਿ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਕੇਸ ਤੇ ਸਰੀਰ, ਪੁਰਾਣੀ ਚਮੜੀ, ਹੱਡੀਆਂ, ਮਾਸ ਤੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਇੱਕ ਜਵਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਗਨਿ-ਵੇਦਿਕਾ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ, ਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਚਮਕ ਉਠਿਆ। ਉਹ ਅਗਨਿ-ਧਾਰੀ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ 'ਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਨੇ ਕਰਤਾਵਾ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ; ਤੇ ਕਰਤਾਵਾ ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਗਲੇ ਲਗਾਇਆ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ।