ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੇ ਅਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੱਡੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋਨੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਜੋ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਨਿਰਣੈ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਿਰਾਧ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਰਾਧ ਨੇ ਖੁਦ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੀਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਗੂੰਜ ਉਠਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਥਲੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਿਰ ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਆਓ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਹਾਤਮਾ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।" ਇੰਝ ਰਾਘਵ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੀ ਕुटੀਆ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼ਰਭੰਗਾ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥੀ 'ਚ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਰੋਂ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਸਫੈਦ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ ਇੱਕ ਨਿਰਮਲ ਛਤਰੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਦਭੁਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੱਥਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਉੱਤਮ ਚਾਮਰ ਵੀ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਨਾਰੀਆਂ ਉਹ ਚਾਮਰ ਝਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਚੰਗੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨਾਲ, ਵਾਸਵ (ਇੰਦਰ) ਸਮੇਤ, ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਉਥੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਰਥ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹਨ। "ਵੇਖ, ਲਕਸ਼ਮਣ! ਉਹ ਰਥ ਕਿੰਨਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣਾ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰੁਹੂਤਾ ਦੇ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵਤਾਈ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ, ਬਾਹਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀਆਂ ਲਟਾਂ ਵਾਂਗ, ਲਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੁਵਕ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ, ਹਥਿਆਰ ਫੜੇ, ਸੌਂਖੜੇ ਵਾਂਗ ਖੜੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਪਚੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹੀ ਸਦਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਮਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸਿੰਘ-ਸਮਾਨ ਯੋਧੇ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਠਹਿਰ ਜਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰਥ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਆਇਆ ਹੈ।" ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੀ ਕਟੀਆ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਰਾਮ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸ਼ਚੀਪਤੀ (ਇੰਦਰ) ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਰਾਮ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲੈ ਚਲੋ। ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ, ਦੁਸਹਿ ਕਰਤੱਬ ਕਰਨਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਇੰਦਰ, ਜੋ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰਥ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਕੋਲ ਬੈਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਨਿਮੰਤਰਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਇੰਦਰ ਦੇ ਆਉਣ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। "ਇਹ ਇੰਦਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲੋਕ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨਿਯੰਤਰਿਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਪਰ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਤੂੰ ਨੇੜੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਗਿਆ।" "ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਤੈਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਂ ਅਮਰ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ ਹਨ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਦੈਵੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਰਾਘਵ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਵਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਉਚਿਤ ਸਮਝਿਆ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਰਭੰਗਾ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਚਨ ਆਖਦੇ ਹਨ...