ਜਦ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੜੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੰਦਨਯੋਗ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈ। ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ਿ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ਿ ਦੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਅਚੰਭੇਵਾਲੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘੜੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੁੰਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਆਏ ਹੋ?" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਦੇਵੋ, ਅਤੇ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਨਿਸ਼ੰਕ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਹੋ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਧਰਮ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ।" ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਨਮ੍ਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਿਲੋਂ ਨਿਵੇਕਲੇ ਹੋ ਕੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਉੱਨੀਵੀਂ ਸੰਧਿ ਆਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਤੇਜਸਵੀ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਅਤੇ ਆਦਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਰੋਮਾਂਚ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਚਲਨ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੈ, ਜੋ ਕੰਮ ਮੈਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੇ ਸੱਚੇ ਰਹੋ। "ਮੈਂ ਇੱਕ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੀ ਰੁਕਾਵਟ ਬਣਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਵ੍ਰਤ ਲਗਭਗ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੋ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਚਤੁਰ ਰਾਕਸ਼ਸ—ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਸੁਬਾਹੂ—ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਵਨ ਕੁੰਡ 'ਤੇ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਯਜ੍ਯ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" "ਮੈਂ ਥੱਕ ਕੇ, ਮਨ ਮਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਓਥੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹੀ ਹਾਲਾਤ ਹਨ, ਤੇ ਇਹੀ ਰੀਤ ਹੈ, ਤੇ ਓਥੇ ਸ਼ਾਪ ਹਟਦਾ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਸੱਚੀ ਹੈ। "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ, ਰਾਮ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਕਾਂਵੇ ਵਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਦਿਓ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ, ਉਹ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਗਨ ਪਾਇਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਉਹ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦੇ। ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਲ ਵਿੱਚ ਗੁਮਾਨੀ ਤੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਫਾਹੀ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਉਹ ਦੋ ਰਾਮ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਵਚਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਹਟੋ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਇਹ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸੱਚੇ ਬਲ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦਿਓ।" "ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਮੰਤਰੀ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਜਨ, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਆਦਿ ਸਭ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਿਅ ਪੁੱਤ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜੋ ਸਗਲ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਯਜ੍ਯ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਮ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ, ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ।" ਇਹ ਸਭ ਬਚਨ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦਾ ਮਨ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੱਕਰ ਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਸੰਭਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਿ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚੇ ਦਿਲ ਵਾਲੇ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਗੱਦੀ ਤੋਂ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਵੀਹਵੀਂ ਸੰਧਿ ਆਈ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਹੋਸ਼ ਖੋ ਬੈਠੇ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਰਾਮ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ, ਅਜੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਨ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਪੂਰੀ ਅਕਸ਼ੌਹਿਨੀ ਫੌਜ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮੈਂ ਮਾਲਕ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਆਪ ਇਸ ਫੌਜ ਨਾਲ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ।" "ਮੇਰੇ ਸੇਵਕ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬਹਾਦਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ, ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ; ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਦਲ ਨਾਲ ਲੜ ਸਕਦੇ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਜਾਓ।" "ਮੈਂ ਆਪ, ਧਨੁਸ਼ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ; ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨਾਲ ਲੜਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਵ੍ਰਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ; ਮੈਂ ਆਪ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਾ ਲੈ ਜਾਓ।" "ਉਹ ਇਕ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਪੜਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ; ਨਾ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਕਸ਼ਸ ਛਲ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਜੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਰਾਮ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਮੈਂ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਉੱਚੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ..." ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਪੀੜਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਰਾਮ ਲਈ ਵਿਅਕਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਮੰਗ ਅੱਗੇ ਰੱਖੀ।