ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਰਾਧਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਏ। ਵਿਰਾਧਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਦਮ्य ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਇਲਾਖੇ ਵਿੱਚ ਵਿਖੇ, ਰਾਮ — ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ — ਨੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਆਓ, ਇਸ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਕਰੀਏ।" ਰਾਮ ਨੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖੱਡਾ ਖੋਦੋ, ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਡਰਾਉਣੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਗਲ ਦਬਾ ਕੇ ਰੋਕਿਆ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਮ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਵੀਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।" ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਟੁੰਬੁਰੂ ਗੰਧਰਵ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇਗਾ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਮੁੜ ਪਾ ਲਵੇਂਗਾ ਅਤੇ ਸੁਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ।'" ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ, "ਤੇਰੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਅੱਧਾ ਯੋਜਨ ਦੂਰ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਿਲੋ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਲਾਹ ਦੇਵੇਗਾ।" ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜਾਓ। ਇਹ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਮਰਨ ਦੀ ਸਦੀਵ ਧਰਮ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਦਫ਼ਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਰਾਧਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਤੜਾ ਹੋ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਵਰਗ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਖੱਡਾ ਖੋਦੋ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦੇ ਕ੍ਰੂਰ ਕਰਤੂਤਾਂ ਲਈ।" ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫਾਵੜੀ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਰਾਧਾ ਦੇ ਪਾਸ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਖੱਡਾ ਖੋਦਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਲ ਅਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕਾਂ ਖੜੀ-ਖੜੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਭੈ ਤੇ ਚੁਸਤ ਹਨ, ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਤੀਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਮਾਰਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ। ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਖੁਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਇੱਛਾ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ; ਜਦ ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਜੰਗਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਖੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ; ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਗੂੰਡੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਘੁੰਮਦੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ। ਹੁਣ ਪੰਜਵਾਂ ਸर्ग ਸੁਣੋ। ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਜਗਮਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲੀ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਨਹੀਂ। ਆਓ, ਜਲਦੀ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਤਪੋਧਨ ਦਾ ਧਨੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਘੁਕੁਲ ਰਾਮ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਲ ਚਲ ਪਏ। ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਿ ਵੇਖੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੁਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਦੇਵ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਥ 'ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੂਰੋਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਮਕਦਾਰ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੇ ਗੋਲ ਵਾਂਗ ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁਤ-ਸੁਤ ਛਤਰੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੱਥਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਉੱਤਮ ਚੰਵੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ। ਉਹ ਚੰਵੀਆਂ ਮਹਾਨ ਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹਿਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਗੰਧਰਵ, ਦੇਵ, ਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਮ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਵਾਸਵ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਰਭੰਗਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਰਥ ਵਿਖਾਇਆ। "ਲਖ਼ਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ, ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਰਥ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਪੁਰੁਹੁਤਾ ਦੇ ਉਹ ਘੋੜੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਘੋੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਲ ਰਹੇ ਹਨ।