ਜਦ ਰਾਤ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸਸਾ, ਆਪਣੇ ਬਲ ਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਵੱਡੀ ਗੱਜ ਨਾਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਮੋਟੇ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਚੰਗੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਸ਼ੁਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਸੱਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਜਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਬੇਟੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਰਾਖਸਸ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਕ ਪੈਂਦੀ ਹੈ: "ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੱਚਾ, ਧਰਮੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸਸ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਸ਼ੇਰ ਤੇ ਚੀਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣਗੇ—ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਰਾਖਸਸਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ! ਹੇ ਕਕੁਤਸਥੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ!" ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਖਸਸ ਦਾ ਖੱਬਾ ਬਾਂਹ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਦਾ ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹ ਤੋੜੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਝਟਕੇ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵਿਜਲੀ ਦੀ ਚੋਟ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੱਕਿਆਂ, ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਲੱਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਰਿਆ ਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਬੇਅੰਤ ਤੀਰਾਂ ਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਕੁਚਲਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਖਸਸ ਮਰਿਆ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਟਲ ਤੇ ਅਭੇਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਖਸਸ ਨਹੀਂ ਮਰ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਆਓ, ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਗਾੜ ਦਈਏ।" "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸਸ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੱਡਾ ਖੋਦੋ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਭਿਆਨਕ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਰਾਖਸਸ ਦੀ گردن ਨੂੰ ਦਬਾ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਖਸਸ ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਤੁਸੀਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ, ਮੈ ਭਟਕਣ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਧਰਮੀ, ਤੇ ਮਹਿਲਾ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਰਾਖਸਸ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਸੀ। ਮੈਂ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁੰਬੁਰੂ ਗੰਧਰਵ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੁਬੇਰ (ਵੈਸ਼ਰਵਣ) ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮੰਨਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਜਦ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਤੈਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇਗਾ, ਤਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਲੈ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਵੇਂਗਾ।'" "ਇਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਉਪਕਾਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਵਾਲੇ। ਨੇੜੇ ਹੀ ਧਰਮੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਿਹਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਅੱਧਾ ਜੋਜਨ ਦੂਰ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਜਲਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਲਾਈ ਦਾ ਮਾਰਗ ਦੱਸੇਗਾ।" "ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹੋ; ਇਹ ਰਾਖਸਸਾਂ ਲਈ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਦੀਵੀ ਰੀਤ ਹੈ। ਜੋ ਪਿਤ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।" ਐਸਾ ਆਖ ਕੇ, ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ, "ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ ਰਾਖਸਸ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਲਈ, ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੱਡਾ ਖੋਦੋ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਦੇ ਕੁਰੂਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ।" ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਵਿਰਾਧਾ ਦੀ گردਨ ਦਬਾਈ ਰੱਖੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫਾਵੜੀ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡਾ ਗੱਡਾ ਖੋਦਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ گردਨ ਛੁਟ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੇ ਕੰਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਗੱਜ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤੇ ਚੁਸਤ ਹਨ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ, ਗੱਜਦੇ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਜੰਗ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਰਾਖਸਸ ਤੇਜ਼ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਰਦਾ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੇ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯੋਧਾ ਹਨ, ਨਿਸਚੇ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇ। ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਰਾਧਾ ਨੇ ਖੁਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਰਾਖਸਸ ਗੱਡੇ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਜੰਗਲ ਉਸਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਗੱਡ ਕੇ, ਡਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲ ਪਏ, ਤੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਵਿਰਾਧਾ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਬੀਰ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਜੰਗਲ ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲੀ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਦੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।