ਜਦੋਂ ਰਾਖਸਸਾ ਵੀਰਾਧ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਆ ਗਿਆ ਜਿਵੇਂ ਜਗਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵੇਲੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਚ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ—ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਮੁਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।" ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋ ਕੇ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਤਪਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿ ਰਹੇ ਹੋ?" ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਪਾਪੀ, ਅਧਰਮੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੇ? ਮੈਂ ਵੀਰਾਧ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਰਾਖਸਸ, ਜੋ ਇਸ ਦੁਖਦਾਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਔਰਤ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਗੀ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪੀ, ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਖੂਨ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੁਰੇ ਤੇ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵੀਰਾਧ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਲਾ ਦਾ ਪੌਦਾ ਕੰਬਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਵੀਰਾਧ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਸੁੱਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਵੇਖੋ, ਹੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰੀ ਧਰਮਪਤਨੀ, ਵੀਰਾਧ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੈ।" "ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾ ਵਿੱਚ ਪਲੀ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਅੱਜ ਤੁਰੰਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ। ਉਹ ਜੋ ਰਾਜ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਆਪਣਾ ਮਨਚਾਹਾ ਲੈ ਬੈਠੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਭੇਜਿਆ, ਅੱਜ ਉਸ ਮੇਰੀ ਮੱਧਲੀ ਮਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਛੂਹ ਲਿਆ, ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਮੇਰਾ ਰਾਜ ਹੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ।" ਰਾਮ ਇੰਝ ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂਆਂ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਫੁਫਕਾਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਅਸਹਾਇ ਦਿਖਦੇ ਹੋ; ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ?" "ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਖਸਸ ਵੀਰਾਧ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਖੂਨ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਗਾ ਦੇਵੇਗਾ। ਜੋ ਕ੍ਰੋਧ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਵਲ ਰਾਜ ਲਈ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੀਰਾਧ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵੱਜਦਾ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਤੀਰ, ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਇਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸੀਨੇ 'ਤੇ ਜਾ ਵੱਜੇ, ਇਸਦੀ ਜਾਨ ਇਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਕੇ ਤੜਫੇ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਸਰਗ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀਰਾਧ ਨੇ ਫਿਰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ: "ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?" ਉਸ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ੀ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਵੀਰਾਧ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਸੱਚੀ ਸੀ, ਆਖਿਆ, "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" "ਮੈਂ ਜਾਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸ਼ਤਹ੍ਰਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸਸ ਮੈਨੂੰ ਵੀਰਾਧ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ: ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕਟਿਆ ਜਾਂ ਛੇਦਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਤੁਰ ਜਾਓ, ਦੋਵੇਂ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਕੀਤੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਜਾਨਾਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।" ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਸ ਰਾਖਸਸ ਵੀਰਾਧ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਗੜਿਆ ਤੇ ਬੁਰੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਨੀਚ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ? ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੂੰ ਮੌਤ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ; ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਹਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕੇਗਾ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਚਲਾਏ, ਜੋ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਵੱਜੇ। ਤਣੇ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਤ ਸੋਨੇ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਗਰੁੜ ਦੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੀਰ ਛੱਡੇ। ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਮੋਰਪੰਖ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਵੀਰਾਧ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਘਾਇਲ ਹੋਇਆ, ਰਾਖਸਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਥੱਲੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਰੀ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਭੜਕਦਿਆਂ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਖਿਆ, ਭਾਲਾ ਲਹਿਰਾਉਂਦਾ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧੁੰਝ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੂੰਹ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਇਆ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਨੇ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਵੀਰਾਧ ਉੱਤੇ ਚਲਾਈ, ਜੋ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਹੱਸਿਆ, ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਿਹਾ, ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਉਬਾਸੀ ਲੈਣ ਲੱਗਾ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਵਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵੀਰਾਧ ਨੇ ਤੀਰਾਂ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਲਿਆ, ਫਿਰ ਭਾਲਾ ਚੁੱਕ ਕੇ ਰਾਘਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਭਾਲੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਦੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਭਾਲਾ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵੱਜਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਚਮਕਾਈਆਂ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀਰਾਧ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਜਦ ਕਿ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸਸ ਬਹੁਤ ਮਾਰ ਖਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਨਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ, ਜੋ ਅਡੋਲ ਸਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤੁਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਉਸਦੀ ਨੀਅਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਲਈ ਸਾਡੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਰਾਹ ਤੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੇ।