ਇਹ ਵਧੀਆ ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਰਾਮ, ਜਦ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਦ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਥੇ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ ਸੀ, ਪਰ ਕੇਕੜੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖ-ਭਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਖਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਵੱਡਾ, ਪੇਟ ਵਿਅੰਗੀ ਅਤੇ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਵਿਅੰਗੀ, ਲੰਮਾ, ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਤਪਤ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਖੁੱਲਾ ਮੂੰਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭੈੜਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸ਼ੇਰ, ਚਾਰ ਬਾਘ, ਦੋ ਭੇਡੀਆ, ਦਸ ਚਿਤਕਬਰ ਹਿਰਣ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਗ ਸੀ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਸਲਾਖ 'ਤੇ ਲਟਕਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਪੰਜਾ ਮਾਰਿਆ, ਮੌਤ ਵਾਂਗ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਆਉਂਦੀ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਕਿਹਾ: "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਟਾ ਅਤੇ ਛਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਹੁਣ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਤਪਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਔਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ?" "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਪਾਪੀ, ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਵਾਲੇ? ਮੈਂ ਵਿਰਾਧਾ ਹਾਂ, ਇੱਕ ਰਾਖਸ, ਜੋ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁੰਦਰ-ਸੁਰਤ ਔਰਤ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣੇਗੀ।" "ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪੀ, ਮੈਂ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਖੂਨ ਪੀ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਰਾਧਾ ਬੋਲਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀ, ਪਵਨ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ ਹਿੱਲ ਗਈ। ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਿਰਾਧਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸੁੱਕ ਗਿਆ ਸੀ: "ਦੇਖੋ, ਮੀਠੇ, ਜਨਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀ, ਵਿਰਾਧਾ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਇਹ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਆਰਾਮ ਵਿੱਚ ਪਲੀਆਂ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ—ਜੋ ਕੁਝ ਸਾਡੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੀ—ਇਹ ਸਭ ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਅੱਜ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ। ਉਹ, ਜੋ ਰਾਜ ਮਿਲਣ 'ਤੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਰਫ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਚਾਹਿਤਾ ਸੀ, ਜੰਗਲ ਭੇਜਿਆ; ਅੱਜ, ਮੇਰੀ ਉਸ ਮੱਧਮ ਮਾਂ ਦਾ ਮਨ-ਚਾਹਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਮੇਰੇ ਲਈ, ਸੀਤਾ ਦਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੁਆਰਾ ਛੂਹਿਆ ਜਾਣਾ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਜਾਣਾ ਵੀ, ਸਮੁੰਦਰ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਦਨਾਕ ਨਹੀਂ।" ਜਦ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਂਦੇ ਹੋਏ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੱਪ ਵਾਂਗ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਤੁਸੀਂ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਦਿੱਖਦੇ ਹੋ; ਕਕੁਤਸਥ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਕਿਉਂ ਹੋ?" "ਅੱਜ, ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਦੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਿਰਾਧਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਜਿੰਦ ਜਾਂਦੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਪਏਗੀ।" "ਜੋ ਗੁੱਸਾ ਮੈਂ ਕਦੇ ਭਰਤਾ ਲਈ ਰਾਜ ਦੀ خاطر ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਰਾਧਾ ਉੱਤੇ ਉਤਾਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਵੱਜਰ ਪੈਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਤੀਰ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਿੱਛੜ ਕਰਕੇ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਤਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਏ, ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ।" ਹੁਣ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਦੀ ਤੀਜੀ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਵਿਰਾਧਾ, ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ: "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?" ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵਿਰਾਧਾ, ਸੱਚੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲਦਾ: "ਚੰਗਾ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ; ਸੁਣੋ, ਰਾਘਵ।" "ਮੈਂ ਜਾਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਸ਼ਤਹ੍ਰਦਾ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਖਸ ਮੈਨੂੰ ਵਿਰਾਧਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।" "ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹਨ: ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂ ਛੇਦਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ।" "ਇਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛੱਡੋ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਦੋਵੇਂ ਪਲਟ ਜਾਓ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਜਿੰਦ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ।" ਰਾਮ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਵਿਕਾਰ-ਭਰੇ ਰਾਖਸ ਵਿਰਾਧਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ: "ਮੂੜ, ਤੇਰਾ ਨਾਸ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨੀਚ ਅਤੇ ਵੰਜਿਤ ਹੈ! ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਮਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਰਹਿ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਖਸ ਉੱਤੇ ਚਲਾਏ। ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਤ ਸੁਵਰਨ-ਪੰਖੀ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਗਰੁੜ ਦੀ ਪਵਨ ਵਾਂਗ, ਰਾਖਸ ਉੱਤੇ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਤੀਰ, ਰਾਖਸ ਵਿਰਾਧਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਮੋਰ-ਪੰਖੀ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਏ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੇ ਹੋਏ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਰਾਖਸ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਭਾਲਾ ਉਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਰਾਮ-ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਭਾਲਾ ਇੰਦਰ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਖੁੱਲਾ ਮੂੰਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਸੀ; ਉਹ ਸਮੇਂ, ਵਿਰਾਧਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਭੈੜਾ ਦਿੱਖਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਧਾ ਰਾਖਸ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਕਥਾ, ਵੈਦਿਕ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਈ।