ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਅਰਘਿਆ ਭੇਟ ਕੀਤੀ। ਵਿਦੀਵਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਅਰਘਿਆ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸੁਖ-ਚੈਨ, ਖਜ਼ਾਨੇ, ਦੇਸ਼, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਡਲ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਕੁਸ਼ਲ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਦਿਵਿ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਈਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੇ ਹਾਲ ਵੀ ਪੁੱਛੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਸਾਰਿਆਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਥੋਚਿਤ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਯੋਗ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿ ਉਠੇ, "ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਤੁਹਾਡਾ ਆਗਮਨ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿਚ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਕੰਨ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਵਸਤੂ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਵੱਡਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਹਾਸਲ ਹੋ ਜਾਵੇ।" "ਮੁਨੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਸੁਆਗਤ ਹੈ! ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਉਤੇ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸੋਭਾਗ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਭੀ ਬੜੀ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਸਨ, austerity ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਜੋਤ ਜਗ ਪਈ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਵਸਰ ਹੈ।" "ਤੁਹਾਡੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੁੰਨ ਦਾ ਖੇਤ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹੋ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਤव्य ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਲ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮੰਗ ਰੱਖੋ।" "ਯਕੀਨਨ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਗਮਨ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਇਹ ਨਮ੍ਰ, ਸੁਹਣੇ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਅਤਿਅੰਤ ਆਨੰਦ ਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਇਹ ਵਡਿਆਈਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ, "ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਹਾਰ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ! ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ! ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਓ। ਮੈਂ ਇਕ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਲਈ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੋ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਮਰੱਥ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ।" "ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਲਗਭਗ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਦੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਅਸੁਰ—ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਸੁਬਾਹੂ—ਉੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ ਉੱਤੇ ਮਾਸ ਅਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵ੍ਰਤ ਅਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।" "ਮੈਂ ਹਾਰ ਕੇ, ਥੱਕ ਕੇ ਉੱਥੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲਾਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਾਪ ਹਾਲੇ ਉੱਥੋਂ ਹਟਿਆ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਅਟਲ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਾਲ ਕਾਂਵੇ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਾਪ-ਬਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ। ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਉਸ ਰਾਮ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਖ਼ਿਆਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਦੋ ਅਸੁਰ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਟਿਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨੋ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" "ਰਾਜਨ, ਉਹ ਦੋ ਅਸੁਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਮੰਨ ਹੌਲਾ ਨਾ ਕਰਨਾ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਉਹ ਦੋ ਅਸੁਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣਗੇ। ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਟਲਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਦਿਓ।" "ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜੋ ਅਸਕਤ ਹੈ।" "ਯਜਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਮ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ, ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ, ਰਾਘਵ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਮੈਂ ਕਿਹਾ।" ਇਹ ਸਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦਮਈ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਛਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਅਚੇਤ ਹੋ ਗਏ, ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਕੇ, ਡਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਉਹ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗੇ, ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਘਬਰਾਇਆ, ਉੱਠ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਉਹ ਕੁਝ ਪਲ ਲਈ ਅਚੇਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਹੋਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ...