ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸਮਾਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਅਸੇਤਕਾਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੇ ਹਵਨ ਆਦਿ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਆਏ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਸਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖਤਰੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਉਤਪਾਤ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਘਵ! ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ-ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਖੂਨ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਚਾਹੇ ਕੋਈ ਧਿਆਨ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੁਝ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਤਪੱਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।” ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, “ਇਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਹੀ ਰਸਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਢੁੱਕਵਾਂ ਹੈ, ਜਦ ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਖੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਅਸੇਤਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕ ਸੌ ਉਨੀਵੀਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਜਿੱਥੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਆਤਮਿਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲਗਿਆ। ਉਹ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਹਰਣ ਦੌੜਦੇ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਚਹੁੰਫੇਰ ਉੱਡਦੇ। ਉੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਉਂਦੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਵਨ-ਕੁੰਡ, ਚਮਚੇ, ਭਾਂਡੇ, ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਧੂਣੀ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ, ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਵਣਸਪਤੀਆਂ ਤੇ ਮਿੱਠੇ, ਸ਼ੁਭ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਹਵਨ ਤੇ ਅਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਬ੍ਰਹਮਨਾਦ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਸੰਯਮੀ ਤਪੱਸਵੀ, ਜੋ ਫਲ ਤੇ ਕੰਦ ਖਾਂਦੇ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਪਹਿਨਦੇ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਹਾਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਨਾਦ ਦੀ ਗੂੰਜ ਸੀ। ਗਿਆਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦੈਵੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਮਿਲੇ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਨਿਰਣਯੀ ਤਪੱਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਆਗਮਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਅਕਲਾਕ, ਉਸ ਦੀ ਦੇਹ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ, ਉਸ ਦੀ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਵਸਤ੍ਰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਝਪਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ, ਸੀਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਧਨਵਾਨ, ਸਭ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਰਾਘਵ ਦਾ ਆਪਣੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਮਿਹਮਾਨ ਵਾਂਗ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪھر, ਰਾਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਚ-ਕੁਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪੱਸਵੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੂਲ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀਆਂ ਹੋਰ ਵਸਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ: “ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ।” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੰਡ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਸਦਾ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਸਨਮਾਨਯੋਗ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਰਗਾ, ਰਾਘਵ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵਾਂ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰਾਜਾ, ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ।” “ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅਸੀਂ ਦੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲਈ; ਤੂੰ ਸਦਾ ਅਸੀਂ ਤਪੱਸਵੀ, ਜੋ ਭ੍ਰੂਣ ਵਾਂਗ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਫਲ, ਮੂਲ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ ਤਪੱਸਵੀ ਤੇ ਸਿੱਧ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਦੇ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਮ, ਪ੍ਰਭੂ, ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਤਿਥਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੀ ਵੱਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਝੀਂਗਰਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ-ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡੁੱਬੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਮੂੰਹ ਵੱਡਾ, ਪੇਟ ਫੂਲਿਆ ਤੇ ਵਿਗੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਡਰਾਉਣਾ, ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਉੱਚਾ, ਅਜੀਬ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘ, ਚਾਰ ਵਾਘ, ਦੋ ਭੇੜੀਏ, ਦਸ ਚਿਤਲ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਗ ਸੀ ਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਸੀ—ਇੱਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਗੱਜਦੇ ਹੋਏ, ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚੀਕਦਾ, ਜਦ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ (ਮੌਤ) ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਦੌੜਦੀ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ। ਉਸ ਨੇ ਵਿਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫੜ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਕੇ ਆਖਿਆ: “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਤੇ ਛਾਲ ਪਹਿਨੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ ਮੁੱਕਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਅਰਣਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ, ਨਵੇਂ ਖਤਰੇ ਆ ਗਏ।