ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਤ ਆਸ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਈ, ਜਿੱਥੇ ਤਪੱਸਵੀ ਅਤੇ ਸਿਧ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਸੁਭਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਪੱਸਵੀ ਸੰਤਾਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਤਪੱਸਵੀ ਸੰਤਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖਤਰੇ ਬਾਰੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਹਨ ਜੋ ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਬਚਿਆ ਹੋਵੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।” ਉਹ ਸੰਤ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਇਹੀ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿੱਥੋਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸੀ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਮਸ਼ਕਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਕੋਲੋਂ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 119ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਆਓ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੀਏ। ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਤਪੋਵਨ ਸੀ, ਉਹ ਊਪਰੋਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਛਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘੇਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਚਮਕ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਸੀ, ਜਿਸ ਵੱਲ ਵੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਸੀ। ਇਹ ਆਸ੍ਰਮ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁੱਚਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਹਰਨ ਘੁੰਮਦੇ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਉਡਦੇ ਸਨ। ਆਸ੍ਰਮ ਹਰ ਵੇਲੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਇੱਥੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ, ਚਮਚ, ਪਾਤਰ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹਵਨ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ, ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ, ਫਲ-ਮੂਲ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਰੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਫਲ ਲਟਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ। ਆਸ੍ਰਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਨ ਅਤੇ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਵਾਣੀ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਝੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਪੱਸਵੀ ਵੱਸਦੇ, ਜੋ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ, ਛਾਲਾਂ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗ ਛਾਲ ਪਹਿਨਦੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ। ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ, ਸਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸ੍ਰਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੌਕ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਸਦਾ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਵਾਣੀ ਗੂੰਜਦੀ। ਇੱਥੇ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਾਗਰ ਰਾਘਵ ਸੀ, ਨੇ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਆਪਣੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਵੈਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤਪੱਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲੱਗੇ। ਜੰਗਲ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ਚਰਜ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤਤਪਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਆਸ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਲੈ ਆਏ। ਉਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀਆਂ ਦੇ ਤਪੱਸਵੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਫਲ, ਫੁੱਲ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਆਸ੍ਰਮ ਦੇ ਹੋਰ ਸਭ ਕੁਝ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਟ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਖੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ।” ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਰਾਜਾ, ਜੋ ਦੰਡ ਦਾ ਧਾਰੀ ਹੈ, ਸਦੀਵ ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਜੋ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਦੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਜਣਨ੍ਹਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰੱਬੀ ਹਨ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਫਲ, ਮੂਲ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਚੀਜਾਂ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਹੋਰ ਤਪੱਸਵੀ ਅਤੇ ਸਿਧ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿਚ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਉਚਿਤ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ। ਹੁਣ, ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਦੂਜੇ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਉਗਣ ਵਾਲੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਚਹਿਕਦਾ ਨਾ ਸੀ, ਸਿਰਫਿ ਝੀਂਗਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉਥੇ, ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਮਾਨਸਾਹਾਰੀ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ, ਭਿਆਨਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੂਹ ਵਾਂਗ ਡੂੰਘੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਵੱਡਾ, ਪੇਟ ਉਭਰਿਆ ਤੇ ਵਿਅਕ੍ਰਿਤ, ਬੇਡੋਲ, ਲੰਮਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਾਘ ਦੀ ਛਾਲ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀ ਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਐਨਾ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਤ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭਯਾਨਕ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘ, ਚਾਰ ਵਾਘ, ਦੋ ਭੇੜੀਆ, ਦਸ ਚਿਤਲ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਸਿੰਗ ਲੱਗੇ ਤੇ ਚਰਬੀ ਲੱਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਕ ਲੋਹੇ ਦੀ ਸੂਈ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਰੱਖੇ ਸਨ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮਿਥਿਲਾ ਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਲ (ਮੌਤ) ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਕਰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਅੱਗੇ ਦੀ ਜੰਗਲ ਯਾਤਰਾ, ਨਵੇਂ ਖਤਰੇ ਅਤੇ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੱਲ ਵਧ ਗਈ।