ਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਇਜ਼ਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਆਸਕਤ ਰਾਮ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਧ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਸੁਖ-ਸਮੇਂ ਬਿਤਾਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਰੀਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹੇਰਮਿਟਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਹੋਏ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਧਰਮਵਾਨ ਤਪਸਵੀ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ, ਜੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। "ਹੇ ਰਾਘਵ," ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ-ਭਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਖੂਨ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਣੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਕੁਝ ਬਚਾ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।" "ਇਹ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਰਾਹ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣਾ ਯੋਗ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਜੋੜੀ ਹੋਈਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ ਅਸੀਸਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਘਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਅਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਉੱਨੀਵਾਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਅਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰੰਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਿੱਥੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੇ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤਪਦੇ ਗੋਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਥਾਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਆੰਗਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ, ਕਈ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ, ਚਮਚ, ਪਾਤਰ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਕੜੀ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਫਲ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਅਤੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਉੱਚੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਝੀਲ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਫਲ-ਜੜ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ, ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨਦੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਸ਼ੁੱਧ ਭੋਜਨ ਵਾਲੇ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮੰਡਿਤ, ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਘੇਰ-ਘੇਰ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਉਥੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਦੇਵ-ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਧਨੁਆਂ ਨੂੰ ਤਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸਲਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਧਰਮਵਾਨ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤਪਸਵੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਆਕਰਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਬਣਾਵਟ, ਸ਼ਕਲ, ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪਹਿਰਾਵਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਿਨਾ ਝਪਕਾਏ, ਵੈਦੇਹੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਨਿਸ਼ਠ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਵਾਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਚ-ਕੁਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਸਵੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸਾਏ ਹੋਏ ਵਸਤੂਆਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਜੋੜੀ ਹੋਈਆਂ ਹਥੇਲੀਆਂ ਨਾਲ, ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: "ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ—" "ਰਾਜਾ, ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਵਾਲਾ, ਸਨਮਾਨ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ, ਰਾਘਵ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਏ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਤੀ।" "ਅਸੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੰਡ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਅੰਬ੍ਰਿਓ ਵਾਂਗ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਨਿਭੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਫਲ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਸਿਧਧ ਲੋਕ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਰਾਮ, ਪਤੀ, ਨੂੰ ਯੋਗ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਅਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰੰਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਤਿਥਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ, ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਸੂਰਜ-ਉਦਯ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿਚ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਈ ਪੰਛੀ ਚਹਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗਲੀ ਕੀੜੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ, ਦੇਖਿਆ। ਉਥੇ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ-ਭਖਣ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲੀ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਦੇਖਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ, ਮੂੰਹ ਵੱਡਾ, ਪੇਟ ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਫੂਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਿਅੰਗ, ਅਸਮਾਨ, ਲੰਬਾ, ਵਿਅੰਗ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ। ਉਹ ਬਾਘ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਵੀ ਚਰਬੀ ਅਤੇ ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਖੁੱਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਤਿੰਨ ਸਿੰਘ, ਚਾਰ ਬਾਘ, ਦੋ ਭੇਡੀਆ, ਦਸ ਚਿਤਕਬਰ ਹਿਰਣ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਦਾ ਸਿਰ, ਸੀੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਰਬੀ ਨਾਲ ਲਪਟਿਆ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਸਲਾਖ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮੈਥਿਲਾ ਦੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।