ਜੰਗਲ ਦੇ ਉਸ ਦੂਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਖਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਘੱਟੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਣੀ ਛਾਂ ਪਸਾਰ ਲਈ ਸੀ। ਇਤਨਾ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਸੀ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀਆਂ। ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਸਿਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਦੇਖਿਆ। ਚੰਦ, ਚਾਂਦਨੀ ਦੇ ਘੁੰਘਟ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਤਪਸਵਨੀ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ। ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਪਸੰਦ ਆਏ ਹਨ।” ਉਸ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ, “ਮੈਥਿਲੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾਓ; ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਓ, ਪਿਆਰੀ ਬੱਚੀ, ਰੁਹਾਨੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾਰ ਬਣੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀਤਾ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ, ਉਸ ਤਪਸਵਨੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਮੱਥਾ ਟੇਕ ਕੇ, ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਅਤੇ ਤਪਸਵਨੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਭੇਂਟ 'ਤੇ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ—ਤਪਸਵਨੀ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲੀ ਭੇਂਟ: ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਂਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਰਾਮ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਪਾ ਕੇ ਬਿਤਾ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ—ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਆਸ਼੍ਰਮਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਈ। ਉਹ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ, ਧਰਮਿਕ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਖਤਰਨਾਕ ਘੜੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗਲ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। “ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ-ਭਖਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਜੋ ਖੂਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਹ ਜੀਵ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤਪਸਵੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਚਾ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।” “ਇਹ ਉਹ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਦੀਆਂ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 119ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਆਸ਼੍ਰਮ, ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰੁਹਾਨੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜਲਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਹਦਾਂ ਸਦਾ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ, ਕਈ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਦਾ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਪਾਉਂਦਾ ਸੀ; ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਗ ਦੇ ਚੌਕ, ਚਮਚ, ਭਾਂਡੇ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ। ਲੱਕੜ, ਜਲ ਦੇ ਘੜੇ, ਫਲ ਅਤੇ ਜੜਾਂ, ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲੀ ਰੁੱਖ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ। ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਹਵਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਨਾਲ। ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜੋ ਫਲ-ਜੜਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਸਾਉਂਦੇ, ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗ-ਚਰਮ ਪਹਿਨਦੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ। ਪਵਿੱਤਰ ਆਹਾਰ ਵਾਲੇ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਉਹ ਥਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ। ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਭਾਯਤ, ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਰੁਹਾਨੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁ ਤਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵੈਦੇਹੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ; ਧਰਮਵਾਨ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੰਦ ਉਗਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਨੰਦਿਤ ਹੋਏ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਰਣੇਧਾਰੀ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭ ਆਗਮਨ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਸਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ, ਉਸ ਦੀ ਕਾਠ, ਉਸ ਦੀ ਮਰਯਾਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਨਰਮੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਹਿਨਾਵੇ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਣ瞬ਕ ਨੈਣਾਂ ਨਾਲ ਤੱਕਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਦਾ ਸੰਮਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਚ-ਕੁਲ, ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਮ ਲਈ ਪਾਣੀ ਲਿਆ। ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਅਸੀਸਾਂ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੜਾਂ, ਫੁੱਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਪੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਆਸਰੇ ਹੋ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ—” “ਰਾਜਾ, ਦੰਡ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਆਦਰਯੋਗ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਚੌਥੇ ਹਿੱਸੇ ਵਾਂਗ, ਰਾਘਵ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।” “ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਪੂਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਵਾਸੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਾਂ। ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈਏ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਰਾਜਾ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।” “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਸੀਂ ਦੰਡ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ; ਹਮੇਸ਼ਾ, ਤੁਸੀਂ ਅਸੀਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਜੋ ਭ੍ਰੂਣਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਪ ਦੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਾਂ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਚਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਘਵ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਫਲ, ਜੜਾਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲ ਦੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧ, ਜੋ ਧਰਮਿਕ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੇਧੇ, ਨੇ ਰਾਮ, ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ, ਯਥਾ-ਉਚਿਤ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੰਗਲ-ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਆਸੀਸਾਂ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।