ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਸੁਣੋ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖੀ। ਜਦੋਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਉਚਾ ਕਰਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਪਰ ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਜੇਠ ਪਿਤਾ-ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਛੋਟੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵਤੀ ਭੈਣ, ਸੁੰਦਰ ਉਰਮੀਲਾ, ਨੂੰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲਖ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਸਵੈਯੰਵਰ ਸਮਾਰੋਹ 'ਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ 118ਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਨਸੂਯਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਨੇ ਇਹ ਵੱਡੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬਾਹਾਂ 'ਚ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੰਮਿਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਸਾਫ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਵੈਯੰਵਰ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਹਾਂ।" ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਨ ਭਰ ਖੁਰਾਕ ਲੱਭਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਆਏ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣਾਂ ਪਾਈਆਂ, ਤਾਂ ਲਾਲ-ਰੰਗੀ ਧੂੰਆਂ, ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਰਗਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਡਦਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਘੱਟ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਪਾਸੇ ਘਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਇਸ ਦੂਰਲੇ ਸਥਾਨ 'ਚ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਲ ਫਿਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ। ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੜ੍ਹ ਆਈ ਹੈ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਚੰਦ, ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਚਾਦਰ ਲਪੇਟੇ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਨਸੂਯਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਹੁਣ, ਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, "ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਜਾ; ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ, ਪਿਆਰੀ ਬੱਚੀ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸਜ ਕੇ ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਘਵ ਰਾਮ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ ਦੇ ਦਾਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ—ਅਨਸੂਯਾ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਿ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਖ਼ਮਣ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਿਰਲ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਆਗਵਾਈ 'ਚ ਬਿਤਾਈ। ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਦੋਨੋ ਮਹਾਂਵੀਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਖ਼ਮਣ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਲਏ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਧਰਮਵਾਨ ਤਪਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖਤਰੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, "ਰਾਘਵ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਖੂਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਰਾਘਵ, ਇੱਥੇ ਇਹ ਜੀਵ ਧਰਮਵਾਨ ਤਪਸਵੀਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਚੀ ਹੋਈ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" "ਇਹ ਰਸਤਾ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲ 'ਚ ਫਲ-ਫੂਟ ਲੱਭਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਰਾਹੋਂ, ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਲਖ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ 'ਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ 'ਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ 119ਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਆਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਸਰਗਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਜੋ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਚਮਕਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਥਾਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ, ਕਈ ਹਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਆਦਰਿਤ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਗਨੀ-ਵੇਦੀਆਂ, ਚਮਚਾਂ, ਪਾਤਰਾਂ, ਹਿਰਣ ਦੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਹੇਠ, ਲੱਕੜ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ, ਫਲ-ਫੂਟ ਅਤੇ ਮੂਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਅਰਪਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕਮਲ-ਪੋਖਰ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ, ਸੰਯਮੀ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਂਦੇ, ਛਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਹਿਰਣ ਦੀ ਛਾਲ ਪਹਿਨਦੇ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਸ਼ੁਧ ਆਹਾਰ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਾਸ-ਥਾਨ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਥਾਂ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਧਰਮਵਾਨ ਨੂੰ ਚੰਦ ਦੇ ਉਗਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਿਆਂ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਲਖ਼ਮਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤਪਸਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਆਗਮਨ ਕਰਕੇ, ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਹੈ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਜੀ ਨੇ ਲਿਖੀ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ।