ਜਦੋਂ ਉਹ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਂਦੇਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਭਾਰੀਤਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਉਹ ਹਿਲਾਇਆ ਵੀ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਿਆ, ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮੋੜ ਸਕੇ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਸਨ, ਜਦ ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਤਾਣ ਲਵੇਗਾ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਭਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਇਸਨੂੰ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਵੇਖਣ ਆਏ। ਉਥੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸਨ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਆਦਰਤ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। "ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਇਸ਼ਵਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਵਿਖਾਓ।" ਜਦੋਂ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਂਦਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਖ ਝਪਕਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਮੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣ ਲਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਾਣ ਰਹੇ ਸਨ, ਧਨੁਸ਼ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਧੁਨ ਗੱਜਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਆਸਮਾਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਦੇ ਪੱਕੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਤਰਾ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਪਰ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਜੋ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਤੱਕ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸਨ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਸਸੁਰ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਨੈਣੀ ਭੈਣ ਉਰਮਿਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਰਹੀ। ਇੱਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ੧੧੮ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹਾਂ ਵਿਚ ਲਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਚੁੰਮਿਆ। "ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਸਪਸ਼ਟ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪੂਰਾ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਸਵਯੰਵਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।" "ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ ਹੈ, ਸੁਹਾਵਣੀ ਰਾਤ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਚੁਗਣ ਲਈ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਹੁਣ ਸੋਣ ਲਈ ਥਾਂ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤਪस्वੀ, ਜੋ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਜਲ ਪਾਤਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਨਮੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀਆਂ ਪਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਤਾਂ ਧੂੰਆਂ, ਜੋ ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਾਂਗ ਲਾਲੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਇਧਰ-ਉਧਰ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਘੱਟ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਪਰ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਘਣੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਕਿ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਆਪਣੀ ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਚਾਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਪਟਿਆ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ। ਹੁਣ, ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਜਜਾ ਲੈ; ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਇਸ਼ਵਰੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਧੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਸਜਜ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹ ਕੇ, ਰਾਮ ਵਲ ਚਲੀ ਗਈ। ਰਾਘਵ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਦੱਸਿਆ—ਤਪਸਵਿਨੀ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਤੋਹਫੇ: ਕੱਪੜੇ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਇੱਤਨਾ ਆਦਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਵਿਰਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਸੁਹਾਵਣੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ। ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਰਖ ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈਣ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਸਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਜੰਗਲ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੱਸੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖਸ਼ਸ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਹਨ ਜੋ ਖੂਨ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਹ ਜੀਵ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਅਸਾਵਧਾਨ ਹੋਣ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਹੋਵੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।" "ਇਹ ਉਹ ਰਾਹ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੇਰਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਔਖੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ੧੧੯ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਆਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਣੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਕੂਸ਼ਾ ਘਾਸ ਅਤੇ ਛਾਲ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਇਸ਼ਵਰੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਗੋਲੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਸੀ।