ਇਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮੈਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਅਸਮਝੀ ਵਿੱਚ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅਮਾਨਵੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ, "ਹਾਂ, ਰਾਜਾ! ਧਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਤੇਰੀ ਧੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਚੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ-ਜੀਹੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਪਾਈ। ਜਦ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹੋ ਗਈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਧਨ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਇਨਸਾਨੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ—even ਜੇਕਰ ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਬਦਨਾਮੀ ਆਉਂਦੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੈਰਾਕ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ। ਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਮੈਂ ਔਰਤ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਉਚਿਤ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਨਹੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ: "ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਧੀ ਲਈ ਸਵੈ-ਵਰ ਚੁਣਾਈ ਦੀ ਰਸਮ ਕਰਾਂਗਾ।" ਇਸ ਮਹਾਨ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਵਰਨ ਦੇਵ ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਅਖੂਤ ਤੀਰ-ਕਟਾਰ ਦਿਤੇ। ਉਹ ਧਨੁਸ਼ ਇਤਨਾ ਭਾਰੀ ਸੀ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ, ਰਾਜੇ ਤਾਂ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਨ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਧਨੁਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ, ਸਭ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ: "ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕ ਕੇ ਤਾਣੇਗਾ, ਉਹੀ ਮੇਰੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਸਕਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਉਹ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ, ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਿਲਾ ਨਾ ਸਕਣ ਕਰਕੇ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਾਘਵ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਯਜਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਆਏ। ਉੱਥੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ: "ਇਹ ਦੋ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਨੁਸ਼ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਦਿਖਾਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਲਿਆਇਆ; ਰਾਮ ਨੇ ਪਲ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਨ ਦਿੱਤਾ। ਫ਼ੁਰਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਣ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਵੰਨਿਆ, ਧਨੁਸ਼ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਟੁੱਟ ਗਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਧੁਨ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਗਰਜ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਹਾਜ਼ ਚੁਕਿਆ। ਪਰ ਉਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਏ, ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ। ਮੇਰੀ ਧਰਮਕ ਛੋਟੀ ਭੈਣ ਉਰਮਿਲਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਤਾ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਵਰ ਚੁਣਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ, ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ। ਇਥੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 118ਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਰਚਨਾ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਵਿਰਲੇ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਚੁੰਮਿਆ। "ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਸਾਫ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸਵੈ-ਵਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ, ਮਿੱਠੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।" ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਚੁੱਕਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਆ ਗਈ; ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਉਂਦੀ, ਜੋ ਦਿਨ ਭਰ ਖਾਣਾ ਲੱਭਦੇ ਰਹੇ, ਹੁਣ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ। ਇਹ ਤਪਸਵੀ, ਆਪਣੀ ਨਮ ਹੋਈ ਪੋਸ਼ਾਕ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਕਠੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਪਾਈ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ, ਕਬੂਤਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਧੂੰਏਂ ਦੇ ਰੰਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਉੱਠੀ। ਵਿਰਲੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ; ਇਸ ਦੂਰਲੇ ਥਾਂ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੀਆਂ। ਰਾਤ ਦੇ ਜੀਵ ਹਰ ਥਾਂ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਪਵਿੱਤਰ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਹਨ। ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆ ਗਈ, ਸੀਤਾ, ਤਾਰੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ; ਚੰਦ, ਚਾਂਦਨੀ ਦੀ ਚਾਦਰ 'ਚ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਕਾਸ਼ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ। "ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ; ਰਾਮ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ। ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।" "ਮੈਥਿਲੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਜ-ਧਜ ਲੈ; ਮੈਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ, ਪਿਆਰੀ ਧੀ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੀਤਾ, ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਧੀ ਵਰਗੀ, ਸਜ-ਧਜ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲੀ। ਰਾਘਵ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜੀ ਹੋਈ ਦੇਖ ਕੇ, ਤਪਸਵੀ ਮਹਿਲਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਉਪਹਾਰ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ—ਤਪਸਵੀ ਮਹਿਲਾ ਵਲੋਂ ਮਿਲੇ ਪਿਆਰ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਰਾਮ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿਧਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ।