ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਅਟੁੱਟ ਸੁੱਕਾ ਪੈਣ ਨਾਲ ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਉਜੜ ਗਈ ਸੀ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਜੜਾਂ ਅਤੇ ਫਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵਹਾਉਣ ਲਈ ਕਾਰਣ ਬਣੀ। ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਦੀ ਰਹੀ, ਤਪ-ਸਿਆਮ ਅਤੇ ਸੰਜਮ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਤਪ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਵਿਕਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ, ਦਸ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਰਾਤ ਬਣਾਈ। ਉਹ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਉਸ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਦੇ ਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਬੋਲ ਆਖੇ, "ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕੀ ਕਿਹਾ; ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਇਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਓ।" ਸੀਤਾ, ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਭਲੇ ਚਾਹਵਾਲੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ। ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਕਮਜ਼ੋਰ, ਝੁਰੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਬੁੱਢੀ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਵੀ ਉਮਰ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੀਲੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦੇ ਪੌਦੇ ਵਾਂਗ ਕੰਬਦਾ ਸੀ। ਸੀਤਾ, ਬਹੁਤ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਵਿਲਕੁਲ ਝਿਜਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਨਸੂਯਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਖੇਰੀ ਪੁੱਛੀ। ਫਿਰ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ, "ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸਬੰਧ, ਮਾਣ-ਸ਼ਾਨ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹੋ; ਭਾਗ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੋ।" "ਉਹ ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਨੇਕ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੰਦਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਤੀ ਚਾਹੇ ਮੰਦੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਹੋਵੇ, ਉੱਚੀ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਸਰਵੋਚ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ; ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ, ਤਪ ਦੇ ਅਖੂਤ ਫਲ ਵਾਂਗ।" "ਪਰ ਮੰਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਜਾਂ ਅਵਗੁਣ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਹੀ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਪਤੀ ਦੇ ਆਸਰੇ ਭਟਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਸੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਮੰਦੇ ਆਚਰਨ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਗਿਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਾਂਗ, ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹੋ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਪਤਨੀਆਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚਲੋ, ਪਤੀ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਬਣੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਣ ਅਤੇ ਧਰਮ ਮਿਲੇਗਾ।" ਇੱਥੇ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 117ਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਬੋਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਕੋਈ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਪਤੀ ਹੀ ਔਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ।" "ਜੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਲਕੁਲ ਵਿਗਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹਾਂ। ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਨੇਕ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਦਇਆਲੂ, ਸੰਜਮ ਵਾਲਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ, ਮਾਂ-ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿੰਨਾ ਵਧੀਆ!" "ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ-ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਧੀਆ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ, ਇਹ ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠੀ ਨਾਇਕ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਇਸ ਸੁੰਨ-ਸੁੰਨ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਮੇਰੀ ਸਾਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਬੋਲ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਸਮੇਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਆਖੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਬੋਲਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ; ਔਰਤ ਲਈ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਤਪ ਨਹੀਂ।" "ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਇਆ; ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਅਜਿਹੀ ਉੱਚੀ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਚ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਹੈ; ਰੋਹਿਨੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਵਧੀਆ ਪਤਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।" ਅਨਸੂਯਾ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਸਿਰ ਚੁੰਮ ਕੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਜਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਤਪ-ਬਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ; ਉਸ ਤਪ-ਬਲ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਤੇਰੇ ਬੋਲ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੈਥਿਲੀ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ—ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹਾਂ?" ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਪ-ਬਲ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਹੋ ਗਿਆ।" ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਖਣ 'ਤੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦੀ ਹੈ, "ਹੇ ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੀ।" "ਇਹ ਰਹੇ ਦਿਵਿ-ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਉੰਗਟ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਇਹ ਉਪਹਾਰ ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣਗੇ; ਇਹ ਯੋਗ, ਨਿਰਮਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਐਸੇ ਹੀ ਰਹਿਣਗੇ।" "ਇਸ ਦਿਵਿ ਲੇਪ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਉਂਦੀ ਹੋਵੇਗੀ।