ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਉਸ ਕੋਲ ਆਈ ਸੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੀ, ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸ ਵਧਾਈ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਅਨਸੂਯਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਪਸਵਿਨੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦੀ ਹੈ।” ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਅਨਸੂਯਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੱਕਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਉਪਜਾਏ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵਹਾਇਆ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਅਨੇਕ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਅਨਸੂਯਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਨੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਦਸ ਦਿਨ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਬਣਾਈ। ਉਹ, ਨਿਸ਼ਪਾਪ ਸੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ, ਉਮਰਦਾਰ ਤੇ ਸਦਾ ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਅਨਸੂਯਾ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ।” ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਆਖਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਹੜਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਤੂੰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਲਦੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਕੋਲ ਜਾ।” ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਉਸ ਉਮਰਦਾਰ, ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੀ। ਉਹ ਓਹਲੇ, ਝਿਰੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਉਮਰਦਾਰ, ਸਫੈਦ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਬਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਲਾ ਦਾ ਰੁੱਖ ਕੰਬਦਾ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਨਿੱਡਰ ਹੋ ਕੇ ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ ਨਿਰਮਲ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਸਹਿਤ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਹੋ?” ਫਿਰ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮਮਈ ਸੀ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਧੰਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।” “ਹੇ ਸੀਤਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸਾਕ-ਸੰਬੰਧ, ਮਾਣ-ਸ਼ਾਨ ਤੇ ਵੈਭਵ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਈ ਹੈਂ; ਧੰਨ ਹੈ, ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈਂ। ਪਤੀ ਚਾਹੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਦੁਸਟ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਉੱਚੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਤੀ ਚਾਹੇ ਮਾੜੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਵਾਲਾ, ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲਪਟਿਆ, ਜਾਂ ਧਨ-ਹੀਣ ਹੋਵੇ, ਭਲੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ; ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤਪ ਦਾ ਅਖੁਟ ਫਲ। ਪਰ ਮਾੜੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਗੁਣ ਜਾਂ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀਆਂ; ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਸਨਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਐਸੀ ਔਰਤਾਂ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤ ਰਾਹ 'ਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਨਿੰਦਿਆ ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਹ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੀ ਸਵਭਾਵਕ ਧਰਮ-ਰਾਹੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਰਾਹ ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਬਣ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਣ ਤੇ ਧਰਮ ਮਿਲੇਗਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਰ੍ਹਾਂਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਅਨਸੂਯਾ ਵਲੋਂ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਉਸਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ, “ਹੇ ਮਹਾਨ ਮਾਤਾ, ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦੇ ਹੋ; ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਪਤੀ ਔਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਜੇ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਮਾੜੇ ਚਲਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਕਦੇ ਭਟਕਣਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਜਦ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਸਰਾਹਣਯੋਗ, ਦਇਆਲੂ, ਸਵੈ-ਸਯੰਮੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਅਡਿੱਗ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਤੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾ-ਪੁਰਸ਼ ਰਾਮ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਸਾਰੀਆਂ ਰਾਜ-ਮਹਿਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੇਖਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਰਾਮ, ਆਪਣਾ ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਤੇ ਭੈਣਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਮੇਰੀ ਸੱਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਵੀ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਅੱਗ ਅੱਗੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਯਾਦ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਨਵਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮਮਈ; ਔਰਤ ਲਈ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤਪ ਨਹੀਂ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੈ, ਸਵਰਗ ਦੀ ਦੇਵੀ; ਜਿਵੇਂ ਰੋਹਣੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਪਲ ਭਰ ਵੀ ਵੱਖਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੋਟੀ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਲ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਪ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਉਸ ਤਾਕਤ ਦੇ ਆਸਰੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ। ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਉਪਕਾਰ ਕਰਾਂ?” ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤਪ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਹੌਲੀ ਜਿਹੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਗਿਆ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗੀ।” ਫਿਰ ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਉੰਗuent ਦਿੱਤੇ, ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ।