ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ। ਭਰਤ ਲਈ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾ ਉਸਦੇ ਸਾਥ ਰਹਿੰਦੇ। ਇਹ ਚਾਰੇ ਭਰਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਪਿਆਰੇ ਸਨ, ਤੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵੀ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਹਨਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਭਰਾ ਨਿਮਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਰ ਇੱਕ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਿਲਕੁਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੈਦਿਕ ਪਾਠ ਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਦੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਤੇ ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ। ਇਹ ਧਰਮੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮਹਾਨ ਤੇ ਉਜਲੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮਹਾਿਸ਼ਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਗਾਧੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਸਨ, ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲੈ ਕੇ ਮਹਲ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਪੁੱਜੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਬਾਨਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰਾ ਆਗਮਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਾ ਕੇ ਦੱਸੋ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਦੌੜ ਪਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿਥੇ ਮਹਾਿਸ਼ਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਤੇ ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੀ ਆਉਣ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪਾਣੀ (ਅਰਘ) ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਅਰਘ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ, ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਖਜ਼ਾਨੇ, ਦੇਸ਼, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਤੇ ਮਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦੇ ਵਫਾਦਾਰ ਤੇ ਨੇੜਲੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਭ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਬਾਰੇ ਪੂਛਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਹਾਲ ਪੁੱਛਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਸਨਮਾਨ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਸਥਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਦਿਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡਾ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਪੈ ਜਾਵੇ। ਜਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ੰਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋਇਆ ਵਾਪਸ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਦੱਸੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਧੰਨ ਹੋ ਗਈ। ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜ ਤਪ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵਧ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਜੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਧ-ਵਧ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘੜੀ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹੋ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਵੀ ਮੰਗਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸੋ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕਰਤਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਰੱਖਿਆਕਰਤਾ ਹੋ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਭਾਗ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਆਈ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਦੇ ਇਹ ਨਿਮਰ, ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਸ੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਉਨੀਵੀਂ ਸੰਧਿ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉੱਜਲ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਰੋਮ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਉਹ ਬੋਲ ਪਏ। "ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਆਚਰਨ ਕੇਵਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੇ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨਾਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ, ਜਿਸ ਕੰਮ ਲਈ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਇਹ ਦੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤਾਲੀਮਯਾਫਤਾ ਦੈਤ, ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਸੁਬਾਹੂ, ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਯਜਨ ਅਲਤਰ ਤੇ ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਾਰਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰਾ ਵ੍ਰਤ ਅਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਥੱਕ ਕੇ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਉਥੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹੀ ਹਾਲਾਤ ਹਨ: ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਿਵਾਜ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ਾਪ ਨਹੀਂ ਟਲਦਾ। ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿੰਘ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਸੱਚੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦਿਓ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਾਲ ਕਾਗ ਦੀ ਪੰਖ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਉਹ ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਦਿਵਯ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗਾ, ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੈ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਹੜੇ ਯਜਨ ਦੇ ਵਿਘਨਕਾਰੀ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਰਾਹੀਂ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਹਾਨ ਖ਼ਿਆਤੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕਦੇ ਵੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦੇ।