ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ: “ਰਾਮਾ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕ ਆਸੁਆਦਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਬਹੁਤ ਹਨ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲਵਾਂਗਾ। ਖਰ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਪਿਆਰੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਚੱਲੋ। ਰਾਘਵ, ਜਿਹੜਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਅੱਜ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮਰਥ ਹੋਵੇ।” ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਸੰਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਉਹ ਸੰਤ ਰੋਕਿਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕਿਆ। ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਿਦਾ, ਅਸ਼ਵਾਸਨ ਅਤੇ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇਤਾ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਸਮੇਤ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੰਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਆਦਰ ਨਾਲ ਚੱਲਿਆ, ਮੁਖ ਸੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੇ ਹੁਕਮ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਰਾਘਵ ਨੇ, ਸੰਤਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਜਾਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਆਸ਼ਰਮ ਨਾ ਛੱਡਿਆ; ascetics, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਘਵ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 116ਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ascetics ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਵਸਣ ਲਈ ਉਚਿਤ ਨਾ ਸਮਝਿਆ। “ਇੱਥੇ ਭਰਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਅਥਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਵਿਰ ਇੱਥੇ ਲਗਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਦੀ ਧਰਤੀ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਰੌਂਦੀ ਹੋਈ ਹੈ।” ਇਸ ਲਈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਣਾ ਹੀ ਵਧੀਆ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਵਾਨ, ਆਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; venerable ਆਤ੍ਰਿ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਆਤ੍ਰਿ ਨੇ ਖੁਦ ਹੀ ਸਾਰੇ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ, ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਉਮਰਦراز ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਮਾਣੀ ਗਈ ਸੀ, ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ: “ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਭਾਗਾ ascetic ਹੈ।” ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਅਨਸੂਯਾ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। “ਜਦੋਂ ਸੰਸਾਰ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੁਖਾ ਨਾਲ ਝਲਿਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ ਉਪਜਾਏ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਵਹਾਇਆ। ਉਹ ਤੀਖੇ ਤਪ ਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅਨਸੂਯਾ, ਜੋ ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਈ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਦਸ ਦਿਨ ਦੀ ਰਾਤ ਬਣਾਈ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਪਾਪ-ਰਹਿਤ।” “ਵੈਦੇਹੀ, ਇਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਉਮਰਦراز ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਨਸੂਯਾ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਯਸ਼ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਕੋਲ ਜਾਓ।” ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਓਹੀ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, ਸਿਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੀ ਸੀ, ਇਹ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: “ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੁਣਿਆ, ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਜਲਦੀ ascetic ਕੋਲ ਜਾਓ।” ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਸਿਤਾ ਉਮਰਦراز ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਗਈ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਪਤਨੀ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਝੁਰਰੀਦਾਰ, ਉਮਰਦراز, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਉਮਰ ਨਾਲ ਸਫੈਦ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਥਰ-ਥਰ ਕੰਬ ਰਹੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਵਨ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੌਦਾ। ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਤੀ ਸਿਤਾ ਨੇ, hesitation ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ। ਵੈਦੇਹੀ ਨੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ascetic ਨੂੰ ਆਦਰਯੋਗ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀ ਪੁੱਛੀ। ਫਿਰ, highly fortunate ਅਤੇ righteous ਸਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: “ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੋ। ਸਿਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਮਾਣ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੋ; ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਸਾਥ ਦੇ ਰਹੀ ਹੋ।” “ਚਾਹੇ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਉੱਤਮ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮੰਦ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਵਧੀਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਪਤੀ ਮੰਦ ਚਲਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਇੱਛਾ-ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਉੱਤਮ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਪਤੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਵੈਦੇਹੀ; ਹਰ ਥਾਂ ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ, austerity ਦੇ ਅਖੰਡ ਫਲ ਵਾਂਗ। ਪਰ ਮੰਦ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਨ ਧਰਮ ਨ ਅਧਰਮ ਵੇਖਦੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਪਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਮੈਥਿਲੀ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤ ਚਲਨ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਗਿਰਾਵਟ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਤੁਸੀਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵੋ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ, ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ, faithful wives ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਧਰਮ-ਸਾਥੀ ਬਣੋ; ਇਸ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਣ ਤੇ ਧਰਮ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲਣਗੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 117ਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਅਨਸੂਯਾ ਵੱਲੋਂ ਇੰਝ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਣ ਤੇ, ਵੈਦੇਹੀ, ਜੋ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲੱਗੀ: “ਮਹਾਨ ਮਹਿਲਾ, ਇਹ ਕੋਈ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇੰਝ ਆਖ ਰਹੇ ਹੋ; ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਪਤੀ ਔਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਚੰਗੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਹਾਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਉਲੰਘਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਕਰਨੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸਿਤਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ascetics ਦੀ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਚਿਤ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ, ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਆਗਲੇ ਸਰਗਾ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ।