ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਆਦਰਯੋਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋਏ ਹੋਵੋ। ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਕਦੇ ਅਣਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਣੁਚਿਤ ਕੰਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਬੈਠਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਖਦੇ ਹੋਵੋ? ਅਤੇ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਕਦੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਣੁਚਿਤ ਵਿਹਾਰ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਕੰਬ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੁੱਤਰ, ਵੈਦੇਹੀ ਜਿਹੜੀ ਉੱਚੇ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਤਾ ਕੋਈ ਭੀ ਅਣੁਚਿਤ ਵਿਹਾਰ ਹੋਣ ਦਾ ਸਵਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਜੋ ਚਿੰਤਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਦੇ ਰਾਖਸਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਖਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਖਸ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਰਭੈ, ਨਿਰਦਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਬੁਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ, ਪੁੱਤਰ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਰਾਖਸਾਂ ਨੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਡਰਾਉਣੇ, ਭਿਆਨਕ, ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਗੰਦੇ ਤੇ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਉੱਤੇ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਣੁਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਕੇ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਕੇ ਮਜ਼ਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਹੜੇ ਆਤਮ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ। ਉਹ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀਆਂ ਚਮਚੀਆਂ ਤੇ ਭਾਂਡੇ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹਵਨ ਕੁੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਅੱਗ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਯਜ੍ਯ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬੁਰੇ ਰਾਖਸ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਅਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਇੱਥੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਅੱਜ ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮਾ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਦੁਸ਼ਟ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਇੱਥੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ-ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਸਾਥੀ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਖਰ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਣੁਚਿਤ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਇੱਥੋਂ ਚੱਲ ਚਲ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਅੱਜ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਵੇਗਾ।" ਰਾਮ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਮਝਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕੇ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਵਿਦਾ ਲਿਆ ਤੇ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਸੰਗਤ ਸਮੇਤ ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਦਾ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ, ਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ। ਪਰ ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਗਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਸਦੀਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 116ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸੰਤ ਵਾਚਕ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਚਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਯਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਤੇ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਰਹਿਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸਮਝਿਆ। "ਇੱਥੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਤੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਏ ਸਨ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਲੀਦ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਗੰਦੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।" ਇਸ ਲਈ, ਹੋਰ ਥਾਂ ਜਾਣਾ ਉਚਿਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲਿਆ ਤੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਆਪਣੀ ਮਹਾਨ ਖ਼ਿਆਤੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਅਤ੍ਰਿ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਪਹੁੰਚੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਆਦਰਯੋਗ ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਖੁਦ ਸਾਰੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਬੜੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਵਭਾਗਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਧੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਦਰਯੋਗ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸੀ, ਬੁਲਾ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਦੇ ਗੁਣ ਦੱਸੇ। "ਜਦ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਦਸ ਸਾਲ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਸੁੱਕਾ ਪਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਜੜ੍ਹਾਂ-ਫਲ ਉਪਜਾਏ ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਚਲਾਇਆ। ਉਹ ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਅਨੇਕ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮਹਾਨ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਅਨਸੂਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕੀਤੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਰਾਤ ਰਚੀ। ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ। ਵੈਦੇਹੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੋਪ ਰਹਿਤ, ਅਨਸੂਯਾ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ ਹੈ।" ਜਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ "ਜਿਵੇਂ ਆਗਿਆ" ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਆਪਣੇ ਹਿਤ ਲਈ ਜਲਦੀ ਤਪਸਵਿਨੀ ਕੋਲ ਜਾ।" ਰਘੁਨੰਦਨ ਦੇ ਇਹ ਮੰਗਲਕਾਮਨਾ ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੀਤਾ ਨੇ ਧਰਮ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਨਸੂਯਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਅਨਸੂਯਾ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਝੁਰੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਉਮਰ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਵਧੀ, ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਬਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਕੇਲੇ ਦਾ ਪੌधा ਕੰਬਦਾ ਹੈ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਨੇ ਅਨਸੂਯਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਿਨਾ ਝਿਜਕ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।