ਭਾਰਤ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਰਾਜ ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਤਿਆਗ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਪੈਰੀਂ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਇਸ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਲਦੀ ਛਤਰੀ ਤਾਨੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਧਰਮ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਹੈ।" ਉਸਨੇ ਆਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਭਰਾ ਨੇ ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਨਾਤੇ ਇਹ ਤਿਆਗ ਮੈਨੂੰ ਸੌਂਪਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਘਵ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆ ਜਾਂਦੇ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਮੁੜ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਰਾਜ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿਆਂਗਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਅਯੋਧਿਆ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਆਂਗਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਜਦ ਕਕੁਤਥ ਰਾਜ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਹੋਣਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਮਿਲੇਗਾ, ਉਹ ਰਾਜ ਤੋਂ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਅਥਿਤ ਤੇ ਦੁਖੀ ਭਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਹ ਭਗਵਾ ਚੋਲਾ ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸਾਧੂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਸੀ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਈ ਅਤਿ ਸਨੇਹੀ, ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਲੋਚ ਕਰਦਾ, ਭਰਾ ਦੇ ਬਚਨ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਰਾਜਕਾਰੀ ਉਹਨਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਚਲਾਉਂਦਾ। ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਕੰਮ ਜਾਂ ਉਪਹਾਰ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹਨਾਂ ਪੈਰੀਂ ਦੀਆਂ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ, ਫਿਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ। ਇੱਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ੧੧੫ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਤਪਸਵੀ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਤੇ ਬੇਚੈਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਹ ਰਾਮ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ, ਭੌਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮੁੱਖ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਕਿਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਤ ਹੋ? ਕਿਤੇ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਯੋਗ ਕੰਮ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰ ਬੈਠਾ? ਜਾਂ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਅਣਚਾਹੀ ਗਲਤੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋਈ?" ਤਦ ਮੁੱਖ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਉਮਰ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਵਧੀਕ ਸੀ, ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਪੁੱਤਰ, ਵੈਦੇਹੀ ਜਿਹੜੀ ਉੱਚੀ ਚਰਿੱਤਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਹੈ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਹੀ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਖਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਰਾਖਸ਼ਸ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦਾ ਭਰਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਿਰਦਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਅਹੰਕਾਰੀ ਤੇ ਮਾੜਾ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਰੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ।" "ਉਹ ਵੱਡੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਵਿਅਕਰਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਮਾੜੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਅਸਭਿਆਤਾ ਨਾਲ ਤੰਗ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਕਈ ਵਾਰ ਉਹ ਲੁਕ ਛੁਪ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਹਵਣ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਚੱਕ ਲੈਂਦੇ, ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪਾ ਕੇ ਬੁਝਾ ਦਿੰਦੇ, ਜਾਂ ਜਲਕੁੰਭੀ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨੂੰ ਮੈਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਤਪਸਵੀ ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਕਹਿ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲ ਚਲ੍ਹੀਏ।" "ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਮਾੜੇ ਲੋਕ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰਕ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਇੱਥੋਂ ਨਜ਼ਦੀਕ ਹੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਪ੍ਰਚੁਰ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਾਂਗਾ। ਖਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਅਨੁਚਿਤ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਜੇ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਚਲ ਚੱਲ੍ਹੀਏ। ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਅੱਜ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੋਵੇਗਾ।" ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਮ ਨੇ ਹੋਰ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਤਪਸਵੀ ਨੂ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦੂਰੀ ਤੱਕ ਛੱਡਿਆ, ਮੁੱਖ ਤਪਸਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਤੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਿਵਾਸ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।