ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ—ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ—ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਵਾਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਜੈ ਧਵਜ ਵਾਂਗ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕਾਰਣ ਬਣਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸ੍ਵਯੰਭੂ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦਵਾਨ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਨਿਰਤ ਰਹੇ। ਸਭ ਪੱਤਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਪਰ ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵੱਡੀ ਸੀ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਸੰਦ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ, ਅਤੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਰਾਮ ਧਨੁਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਰਾਮ ਲਈ ਜੀਵਨ-ਵਾਹ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਉਸਦੇ ਬਿਨਾਂ ਸੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਭੋਜਨ ਆਉਂਦਾ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜਾਂਦਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਭਰਤ ਲਈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਦਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ, ਅਤੇ ਭਰਤ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਚਿਰਾਂ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ। ਦਸ਼ਰਥ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ, ਆਪਣੇ ਵਿਦਵਾਨ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸਭ ਨਮ੍ਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ, ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਦਸ਼ਰਥ, ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਰੂਪ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਤੇ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਆਉਣ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਰਬਾਰ ਦੇ ਰਖਵੇਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਗਾਧੀਪੁਤਰ ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੇਵੋ।" ਇਹ ਸੁਣਕੇ ਸੇਵਕ ਤੁਰਕੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਪਹੁੰਚੇ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਰਾਜਾ, ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਜਾਂਦਾ, ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਗਿਆ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਸਥਿਰ ਸਨ, ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆ ਗਈ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਰਘਿਆ ਦਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਸ਼ਹਿਰ, ਖਜਾਨਾ, ਦੇਸ਼, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਸੀਲ ਅਤੇ ਪਾਸ ਪੜੋਸੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵੱਸ ਵਿਚ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਦਿਵਯ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਧਰਮ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਭਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵੀ ਪੁੱਛੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਘਰ ਅੰਦਰ ਆ ਗਏ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡਾ ਆਉਣਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੱਕੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਗੁਆਚੀ ਚੀਜ਼ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਮਿਲ ਜਾਵੇ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਆਉਣ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਨਯੋਗ ਹੋ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਗਈ।" "ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰੀ ਰਾਤ ਸਚਮੁਚ ਸ਼ੁਭ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਬਣ ਗਏ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਵਧ-ਵਧ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਟੀਕਾ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ, ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪੁੰਨ-ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਕਾਰਜ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਆਏ ਹੋ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਕਿਰਪਾ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਅਡੋਲ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਦੱਸੋ।" "ਮੈਂ ਹਰ ਕੰਮ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦਿਵਯ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋ। ਇਹ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਹ ਧਰਮ-ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਆਈ ਹੈ।" ਇਹ ਨਮ੍ਰਤਾ ਭਰੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸੰਯਮੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਹੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨੀਹਵੇਂ ਸਪਤਕ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵਰਤਾਓ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਜੋ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਹੈ।" "ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰਖਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚੈ ਮੈਂ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ; ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਨਿਭਾਓ।