ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਭਾਰ ਸੰਭਾਲੋ। ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰਥ ਹੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਬੜੀ ਅਰਦਾਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀ ਸੁੰਦਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਸਤ ਹੰਸ ਵਾਂਗ ਮਿੱਠੀ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਸੁਨੇਹਾ ਭਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਭਰਾ, ਤੇਰਾ ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਭਲਾ ਚਿੱਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਮੰਤਰੀਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਚਾਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਚਮਕ ਜਾਵੇ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਆਪਣੀ ਬਰਫ ਛੱਡ ਦੇਵੇ ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣਾ ਕੰਢਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕਸਮ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਤੋੜਾਂਗਾ। ਮਾਂ ਨੇ ਜੋ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਚਾਹੇ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਸਾ। ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੋਸ ਨਾ ਕਰ।" ਜਦ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ, ਜੋ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਮਾਵੱਸ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਉੱਚ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖੜਾਓਂ ਚੜ੍ਹੋ। ਇਹ ਖੜਾਓਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਣਗੀਆਂ।" ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਸਨ, ਖੜਾਓਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਤਰੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸੋਹਣੀਆਂ ਖੜਾਓਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਹ ਖੜਾਓਂ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਟਾ ਅਤੇ ਛਾਲਾ ਪਹਿਨਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿ ਕੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾਂਦਾ ਤੇ ਤੇਰੀ ਉਡੀਕ ਕਰਾਂਗਾ। ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਤੇਰੀਆਂ ਖੜਾਓਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਚੌਦਵੀਂ ਸਾਲ ਪੂਰੀ ਹੋਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਕੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਤੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਵਲੋਂ ਕਸਮ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਅੱਖਾਂ 'ਚ ਹੰਜੂ ਭਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਖੜਾਓਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਵਿੱਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲ ਹੰਜੂਆਂ ਕਰਕੇ ਰੁੱਕ ਗਏ ਸਨ, ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕੀਆਂ। ਭਾਰਤ ਨੇ, ਸਭ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਝੋਪੜੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵেশ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰੋ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 112ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰਾਮਾਯਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਮਹੱਤਮ ਵਾਲਮੀਕੀ ਨੇ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਖੜਾਓਂ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਸਲਾਹ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ ਸਨ, ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਉਹ ਮੰਦਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਵਲ ਪੂਰਬ ਨੂੰ ਵਧੇ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਖਣਿਜ ਅਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦਿਖੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ। ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ ਜਿੱਥੇ ਮਹੱਤਮ ਭਰਦਵਾਜ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਥ ਤੋਂ ਉਤਰੀਆ ਤੇ ਮਹੱਤਮ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਭਰਦਵਾਜ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ? ਕੀ ਤੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ?" ਭਾਰਤ ਨੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਗਹਿਰੀ ਭਗਤੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਵਲੋਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ, ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਕਸਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵਨਵਾਸੀ ਰਹੇਗਾ।" ਫਿਰ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਇਹ ਖੜਾਓਂ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਦੇ, ਇਹ ਅਯੋਧਿਆ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੀਆਂ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖੜਾਓਂ ਚੜ੍ਹੀਆਂ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰਾਮ ਜੀ ਵਲੋਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਖੜਾਓਂ ਲੈ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਉੱਤਮ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਦਵਾਜ ਜੀ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲ ਆਖੇ, "ਇਹ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ! ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਵਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਗੁਣ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੂਦਰਤੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਮਹਾਨ ਸਨ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਹੱਤਮ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹ ਕੇ ਵਿਦਾ ਲਈ। ਫਿਰ, ਭਰਦਵਾਜ ਜੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ ਅਯੋਧਿਆ ਵਲ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਰਥ, ਗੱਡੀਆਂ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵਾਪਸ ਮੋੜ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੜਾਓਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦਾ ਨਿਯਮਕ ਬਣਾਕੇ, ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਪਕੜਿਆ।