ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਭਰਤ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਬੜੀ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਦਾ ਪੱਕਾ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਇਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਂਗੇ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਬੱਧੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਭਰਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ, ਝੂਠ ਦੇ ਬੋਝ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਦੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੀਆਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜਕ ਉੱਤ ਪਈ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਪੁਰਖਾਂ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼੍ਯ ਸਨ, ਨੇ ਕਕੁਤ੍ਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਧੰਨ ਉਹ ਪਿਤਾ ਜਿਸ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮ ਵਿਚ ਗਿਆਨੀ, ਤੇ ਧਰਮਕਰਮ ਵਿਚ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਦਸ-ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦੀ ਆਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਭਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਵਾਘ ਵਾਂਗੂ ਸੀ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਤੂੰ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਿਚ ਜੰਮਿਆ, ਗਿਆਨ, ਚਲਣ ਤੇ ਯਸ਼ ਵਿਚ ਮਹਾਨ ਹੈਂ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨ।" ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ ਸਦਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੇ। ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੰਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਰਾਜ ਰਿਸ਼ੀ, ਹਰੇਕ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਹ ਸੁਭ ਅੱਖਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੀ ਸੁਭ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਭਰਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਰਾਜਧਰਮ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਕਕੁਤ੍ਥ! ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇਸ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖੁਸ਼ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਾਜਣ, ਯੋਧੇ, ਦੋਸਤ ਤੇ ਸਾਥੀ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਹੀ ਤੱਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਬਦਲ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲ, ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ ਤੇ ਆਵਾਜ਼ ਮਸਤ ਹੰਸ ਵਰਗੀ ਸੀ, ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਜੋ ਤੇਰਾ ਨਿਰਣਯ ਹੈ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਤੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਹਰੇਕ ਕੰਮ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਤੇ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ। ਚਾਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੋਂ ਚਮਕ ਜਾਂਦੀ ਰਹੇ, ਜਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਆਪਣੀ ਬਰਫ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਜਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣਾ ਕੰਢਾ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਤੋੜਾਂਗਾ।" "ਚਾਹੇ ਮਾਂ ਨੇ ਇਹ ਕੰਮ ਲਾਲਚ ਜਾਂ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਨਾ ਵਸਾ, ਤੇ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਵਤੀਰਾ ਕਰ।" ਜਦ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ, ਤਾਂ ਭਰਤ ਨੇ ਕੌਸਲਿਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਤੇਜ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਤੇ ਰੂਪ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਮਹਾਨ, ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਖੜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ। ਇਹ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਹੋਣਗੀਆਂ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵਾਘ ਵਾਂਗੂ ਸਨ, ਖੜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਉਹ ਖੜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੈਂ ਜਟਾ ਤੇ ਛਾਲਾ ਪਹਿਨ ਕੇ ਰਹਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਫਲ-ਮੂਲ ਖਾ ਕੇ ਤੇਰੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਾਂਗਾ। ਰਾਜ ਦਾ ਭਾਰ ਤੇਰੀਆਂ ਖੜਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੇ ਚੌਦਵਾਂ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਵੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਾਂ ਕੈਕੇਈ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਉਸ ਤੇ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਬੱਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਭਰ ਲੈ ਕੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਭਰਤ, ਜੋ ਬੜਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਖੜਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਖੜਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਲੋਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਮੰਤਰੀਆਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵਿਚ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਰਿਹਾ। ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗਲਾਂ ਹੰਜੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈਆਂ ਸਨ, ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਬੋਲ ਸਕੀਆਂ। ਪਰ ਭਰਤ ਨੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਰੋਦਿਆਂ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਝੋਪੜੇ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਭਰਤ ਨੇ ਖੜਾਵਾਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਾਮਦੇਵ, ਜਾਬਾਲੀ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸਨ, ਮੱਤ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਉਹ ਲੋਕ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਤੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਰਸਤੇ ਵਿਚ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਪੱਥਰਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਨਜ਼ਾਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।