ਭਰਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹਨ, ਆਪ ਹੀ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਮੁਕੰਮਲ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੀ ਕੀਤੀ ਮਿਹਰਬਾਨੀ ਦਾ ਕੋਈ ਮੁਲ ਨਹੀਂ। ਜਿੰਨਾ ਹੋ ਸਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਕੇ, ਸਨਾਨ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਕੇ, ਸਦਾ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲ ਕੇ, ਅਤੇ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਕਦੇ ਕੁਝ ਫਰਜ ਚੁਕਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਜਣਨਹਾਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋ ਹੁਕਮ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਭਰਤ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਚੜ੍ਹੀਏ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਚੜ੍ਹੀਏ, ਜਲਦੀ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਫੈਲਾ ਦੇ; ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਜਦ ਤਕ ਉਹ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਬੈਠਾਂਗਾ।" "ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ, ਬਿਨਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਧਨ ਤੋਂ ਵੰਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਸਰੇ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੇਟਾਂਗਾ, ਜਦ ਤਕ ਰਾਮ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।" ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਚਟਾਈ ਜਮੀਨ ਤੇ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਉਸ 'ਤੇ ਲੇਟ ਗਏ। ਤਦ ਰਾਮ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਭਰਤ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਬੈਠਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ?" "ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਾਸੇ ਬੈਠ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਧੀ ਨਹੀਂ।" "ਉਠੋ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਕਠੋਰ ਵਚਨ ਛੱਡੋ; ਜਲਦੀ ਅਯੋਧਿਆ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਹਿਰ, ਵਾਪਸ ਜਾਓ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" ਪਰ ਭਰਤ, ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਹੀ ਬੈਠੇ, ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤਮ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਾ ਰਹੇ?" ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤੀਆਂ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਅਸੀਂ ਕਕੁਤਸਥ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਰਾਘਵ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਵੀ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਅਸੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।" ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸੋ, ਧਰਮ ਦੀ ਅੱਖ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" "ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸੁਣੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਠੋ, ਹੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹੋ।" ਫਿਰ, ਉੱਠ ਕੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਸਭਾ, ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਸਮੂਹ ਸੁਣੋ:" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਮੰਗਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੰਦਾ; ਮੈਂ ਉੱਤਮ ਰਾਘਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।" "ਜੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਖੁਦ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗਾ।" ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਜੋ ਮੇਰੇ ਜੀਉਂਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਵਾਅਦਾ, ਪ੍ਰਣ, ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਭਰਤ, ਵਾਪਸ ਕਰ ਸਕਦੇ।" "ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਮੇਰੇ ਲਈ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਹੈ; ਕੈਕੇਈ ਨੇ ਜੋ ਠੀਕ ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਠੀਕ ਹੀ ਕੀਤਾ।" "ਮੈਂ ਭਰਤ ਨੂੰ ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ।" "ਜਦ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ, ਆਪਣੇ ਧਰਮਵਾਨ ਭਰਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਤਦ ਮੈਂ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਂਗਾ।" "ਰਾਜਾ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਉਕਸਾਏ 'ਤੇ, ਮੇਰੇ ਵਾਅਦੇ ਨਾਲ ਬੰਧਿਆ ਗਿਆ; ਭਰਤ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਰਾਜਾ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਨੂੰ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ੧੧੧ਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਭੇਟ ਹੋਈ, ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਸਮੂਹ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹਨ, ਦੋ Kakutstha ਪੁੱਤਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਧਨਿਆ ਉਹ, ਜਿਸ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਸੁਣਕੇ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਐਸੇ ਪੁੱਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦਸ-ਮੁਖੀ ਰਾਵਣ ਦੀ ਨਾਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਭਰਤ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਗਿਆਨ, ਚਲਣ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।" "ਅਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਸਦਾ ਮੁਕਤ ਰਹੇ; ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸਵਰਗ ਪਾ ਲਿਆ, ਕਰਜ਼ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ।" ਇਹ ਬੋਲ ਕੇ, ਗੰਧਰਵ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਤੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਭਰਤ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਕੰਪਦੇ ਸੁਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਰਾਜ-ਧਰਮ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਬੇਨਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ।" "ਮੈਂ ਇੱਕਲਾ ਇਸ ਵੱਡੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਹਾਤੀਆਂ, ਜੋ ਭਗਤ ਹਨ, ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਯੋਧੇ, ਦੋਸਤ ਅਤੇ ਸਾਥੀ, ਸਿਰਫ਼ ਤੈਨੂੰ ਹੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਬਦਲ ਨੂੰ।" "ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਇਹ ਰਾਜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ; ਤੂੰ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ।