ਰਾਮ ਨੇ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਟਿਲ, ਨਿਰਦਈ, ਲਾਲਚੀ ਜਾਂ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੀਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ—even ਜੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ। ਪਾਪ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਬੁਰਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਜਾਂ ਜੀਭ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲ ਕੇ। ਧਰਤੀ, ਯਸ਼, ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਧਨ–ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖੁਦ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਕਦਰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਚਾਹੇ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕੁਝ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਸੋ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਕਰੋ। ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦਾ ਜੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਕੇ ਭਰਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੋ ਸਪੱਠ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਣੀ ਕੈਕਈ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਖਾਣ ਪੀਣ ਵਿੱਚ ਸਿਆਮਤ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੜੀਆਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਚੜਾ ਕੇ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪੰਜ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਰਾਹ ਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਨਾ ਧੋਖਾ ਕਰਦਾ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਤੇ ਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਹੀ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਗ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਸੋਮ—ਇਹ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇ ਭੋਗੀ ਹਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਸੌ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭੀ ਭਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਇਹ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਉਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਉਰਜਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਉਲਟ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸੱਚਾਈ, ਧਰਮ, ਵੀਰਤਾ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਕ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਸ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਜੋ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਲ ਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਚੋਰ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸਤਿਕ ਵੀ ਹੈ; ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਭੀ ਚੋਰੀ ਵਰਗੀ ਹੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੱਕੀ ਮਨੁੱਖ ਨਾਸਤਿਕ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਾ ਕਰਣ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਭੀ ਬਹੁਤ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਜਿੱਤ ਲਏ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਯਜਨ ਤੇ ਹੋਮ ਆਦਿ ਕਰਮ ਚੰਗੇ ਹਨ। ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹਨ, ਅਹਿੰਸਕ ਹਨ, ਦਾਗ-ਧੱਬੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ—ਅਜਿਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਨਰਮ ਤੇ ਸਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਨਾ ਹੀ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਹਾਂ, ਨਾ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ ਨਾਸਤਿਕ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਪਰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਮੋੜਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਆਖਿਆ ਸੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਜਾਬਾਲੀ ਵੀ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸਿਰਫ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਲਈ ਆਖੀਆਂ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ ਕਿ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਿਆ। ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਬਣੀ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੂਰ ਬਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਜਰ-ਅਮਰ ਤੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰਚਿਆ, ਜੋ ਆਪ ਵਿਚ ਸੰਯਤ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼੍ਯਪ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਵਿਵਸਵਾਨ, ਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੋਂ ਮਨੁ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਮਨੁ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਨੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਇੱਖਵਾਕੁ ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸਨ। ਇੱਖਵਾਕੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਈਲਾਕੁ, ਉਸ ਤੋਂ ਵਿਕੁਕੁ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਬਾਣਾ, ਜੋ ਬੜਾ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਬਾਣਾ ਤੋਂ ਅਨਰਣਯਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਕਦੇ ਮੌਸਮ ਬੇ-ਵਕਤ ਹੁੰਦੇ, ਨਾ ਅਕਾਲ ਪੈਂਦਾ, ਨਾ ਚੋਰ ਹੁੰਦੇ। ਅਨਰਣਯਾ ਤੋਂ ਪૃਥੁ, ਅਤੇ ਪૃਥੁ ਤੋਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਸੱਚਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਤ੍ਰਿਸ਼ੰਕੁ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਧੁੰਦੁਮਾਰਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਯੁਵਨਾਸ਼ਵ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਮਾਂਧਾਤਾ, ਅਤੇ ਉਹੋਂ ਤੋਂ ਸੁਸੰਧਿ। ਸੁਸੰਧਿ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਤੇ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ। ਧ੍ਰੁਵਸੰਧਿ ਤੋਂ ਭਰਤ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਭਰਤ ਤੋਂ ਅਸੀਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈਹੈ, ਤਾਲਜੰਘ ਤੇ ਸ਼ਸ਼ਿਬਿੰਦੁ ਰਾਜੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਨਾਲ ਲੜ ਕੇ, ਆਖਰਕਾਰ ਅਸੀਤਾ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸਣਾ ਪਿਆ। ਉਹ ਉੱਚੇ ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ ਰਹਿ ਕੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਹਾਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋਈਆਂ। ਇੱਕ ਨੇ ਦੂਜੀ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਗਰਭਨਾਸ਼ਕ ਦਵਾਈ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਕਾਲਿੰਦੀ, ਜੋ ਬੱਚਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਭਾਰਗਵ ਰਿਸ਼ੀ ਚਯਵਨ ਦੇ ਕੋਲ ਗਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇਂਗੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਵੰਸ਼ ਸਥਾਪਕ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।