ਸੰਤ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸਦਾ ਸੱਚ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਲੋਕ ਸੱਪਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਡਰਦੇ ਹਨ; ਧਰਮ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਦਾ ਮੂਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੱਚ ਹੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਦਾ ਸੱਚ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਚੀਜ਼ ਸੱਚ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਦਾਨ, ਯਜ, ਹੋਮ ਅਤੇ ਤਪ—all Vedas ਵਿਚ ਸੱਚ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੱਚ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ, ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਾ ਮੰਨੂੰ? ਮੈਂ ਜੋ ਸੱਚਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ। ਨਾ ਲਾਲਚ, ਨਾ ਭਟਕਾਵੇ, ਨਾ ਅਗਿਆਨ ਜਾਂ ਅੰਧਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਦੇ ਪੁਲ ਨੂੰ ਟੋੜਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਬਾਤ 'ਤੇ ਝੂਠਾ, ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਯਜ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਇਸੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਧਰਮ ਅਧਰਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ क्षत्रिय ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗਾ—even if it is mixed with righteousness—ਜਦੋਂ ਇਹ ਨੀਚ, ਕਠੋਰ, ਲਾਲਚੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਵੇ। ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਕਰਨਾ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣਾ, ਅਤੇ ਜੀਭ ਨਾਲ ਝੂਠ ਬੋਲਣਾ। ਧਰਤੀ, ਯਸ਼, ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਦਾ ਸੱਚ 'ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਮਹਾਨ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਣਦੇਖਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵੀ ਨਿਕੰਮਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਕੰਮ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਹ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਭਰਤ ਦੀ ਮੰਗ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਆਗਿਆ ਛੱਡ ਕੇ? ਜੋ ਵਾਅਦਾ ਮੈਂ ਆਚਾਰਯ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਪੱਕਾ ਸੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਈ ਸੀ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੜਾਂ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਦੇ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਯਾਤਰਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਨਾ ਧੋਖਾ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਵਿਵੇਕ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਕਰਮ-ਭੂਮੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ; ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਸੋਮ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭੋਗੀ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੌ ਯਜ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰਕੇ ਵੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী, ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਅਤੇ ਨਾਸਤਿਕਤਾ-ਮੂਲ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ। ਸੱਚ, ਧਰਮ, ਸ਼ੌਰ, ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣਾ, ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣ ਗੁਣਵਾਨਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਰਾਹ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸਹੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਇੱਕ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਹੜੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸਦਾ ਜਾਗਰੂਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਉਸ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਗਲਤ ਰਾਹ 'ਤੇ ਹੈ—ਸਵੀਕਾਰਿਆ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਸਤਿਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਚੋਰ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਐਸਾ ਹੋਵੇ; ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵੀ ਉਹੀ ਹਾਲਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਸਤਿਕ ਸਭ ਤੋਂ ਸੰਦੇਹੀ ਹੈ; ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਸ਼ੁਭ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਅਤੇ ਅਗਲੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਯਜ ਅਤੇ ਦਾਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਉੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਅਹਿੰਸਕ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ, ਸੱਚ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਕੁਝ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸਮੇਂ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਨਾਸਤਿਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਨਾਸਤਿਕਤਾ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਪਰ, ਰਾਮ, ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਜਿੱਤਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ-ਸੌ-ਨੌਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਮਹਾਕਾਵਿ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ, ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਜਾਬਾਲੀ ਵੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਹੁਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੂਲ ਬਾਰੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।" ਸਭ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਹੀ ਸੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਧਰਤੀ ਬਣੀ; ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉਭਰੇ। ਫਿਰ, ਸੂਰ ਬਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਠਾਇਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਆਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਜੀਤ ਲਿਆ ਸੀ, ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਮਰੀਚੀ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਮਰੀਚੀ ਤੋਂ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਸ਼ਯਪ। ਕਸ਼ਯਪ ਤੋਂ ਵਿਵਸਵਾਨ, ਅਤੇ ਵਿਵਸਵਾਨ ਤੋਂ ਮਨੁ, ਜੋ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਮਨੁ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪੁਰਾਤਨ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਸੀ। ਇਹ ਧਰਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਨੂੰ ਅਯੋਧਿਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ ਜਾਣੋ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਕੁਕਸ਼ੀ ਸੀ; ਕੁਕਸ਼ੀ ਤੋਂ ਉਹਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਜਨਮਿਆ। ਵਿਕੁਕਸ਼ੀ ਤੋਂ ਬਾਣਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ; ਬਾਣਾ ਤੋਂ ਮਹਾਨ-ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਨਰਣਯ ਜਨਮਿਆ। ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਅਨਰਣਯ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ, ਨਾ ਕਦੇ ਮੌਸਮ ਅਣਯਮਿਤ ਸੀ, ਨਾ ਭੁੱਖਮਰੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੀ ਚੋਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।