ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ-ਰਿਵਾਜ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰ ਲਈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਓਂ, ਸੇਵਕਾਂ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਵਾਂ ਦੀ ਯਥਾ-ਉਚਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਸਭ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਾਪਸ ਆਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉਜਲਾ ਸੀ, ਵੈਦਿਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਰਵੈਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਰਿਸ਼ਿ ਰਸ਼ਯਸ਼੍ਰਿੰਗ, ਜਿਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਾਂਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਰੋਕੇ ਬਿਨਾਂ, ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਜਿਸ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨਤਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਬੀਤ ਗਈਆਂ; ਫਿਰ, ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਮਹੀਨੇ, ਚੈਤ੍ਰ ਦੀ ਨੌਂਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਪੁਨਰਵਸੂ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਧਿਪਤਿ ਅਦਿਤੀ ਸੀ, ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੰਜ ਗ੍ਰਹਿ ਉੱਚ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਗੁਰੁ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਕ੍ਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਉਚ ਉੱਤੇ ਸਨ, ਤਦ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਦਰਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਹੋਈ। ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਅਰਧ ਅੰਸ਼ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਮਹਾਨ ਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਬਾਂਹਾਂ, ਲਾਲ ਹੋਠ, ਅਤੇ ਢੋਲ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਕੌਸ਼ਲਿਆ ਆਪਣੇ ਅਣਗਣਤ ਚਮਕ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਅਦਿਤੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਵਜਰਧਾਰੀ ਹੈ, ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਭਰਤ, ਜੋ ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮਿਆ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ। ਫਿਰ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਨੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜਨਮੇ, ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਰਧ ਅੰਸ਼ ਦੇ ਧਾਰੀ ਸਨ। ਭਰਤ, ਜਿਸ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਸੀ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਮੀਨ ਲਗਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ; ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਕਰਕ ਲਗਨ ਵਿੱਚ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਜਨਮ ਲਏ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਨਮੇ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰੋਸ਼ਠਪਦ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ। ਗੰਧਰਵ ਮਿੱਠਾ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਨੱਚ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਢੋਲ ਵੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਮਿੱਠੀ ਗਾਇਕੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁਰੀਲੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਭਟ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਗਿਆਰਾਂ ਦਿਨ ਬੀਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਨਾਮਕਰਨ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਵਾਈ: ਵੱਡਾ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ, ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਰ ਭਰਤ। ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਉੱਚਤ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਸੁਮਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ; ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਜਨਮ ਆਦਿ ਦੀਆਂ ਸਭ ਰੀਤਾਂ ਕੀਤੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ, ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਚਿਰ-ਸੁਖਦਾਈ ਬੈਨਰ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਹ ਮੁੜ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਹੋਇਆ, ਸਵਯੰਭੂ ਵਾਂਗ; ਸਭ ਵਿਦਵਾਨ, ਸ਼ੂਰ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ। ਸਭ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰਾ, ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ, ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸੀ; ਲਕਸ਼ਮਣ, ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ, ਵਧਦੀ ਹੋਈ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ, ਇਤਨਾ ਕਿ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਹਕ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੰਪੰਨਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਰਾਮ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਂਗ ਸੀ; ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਜਦੋਂ ਸੁਆਦਿਸ਼ਟ ਭੋਜਨ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਰਾਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ; ਜਦੋਂ ਰਾਘਵ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਤੇ ਜਾਂਦਾ, ਤਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਪਿੱਛੇ, ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਭਰਤ ਲਈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਵੀ ਐਸਾ ਹੀ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰਾ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਭਰਿਆ ਸੀ; ਇਥੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਆਪਣੇ ਚਾਰ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪਿਆਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹ; ਸਭ ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਲਜੀਲੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ, ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸਨ। ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ; ਉਹ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਨੁੱਖ, ਵੈਦਿਕ ਅਧ੍ਯਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਯਤ ਅਤੇ ਧਨੁਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਸਨ; ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਹ ਦੀ ਰੀਤਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੁਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ; ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਵਿਚ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਉੱਚ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆ ਗਿਆ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। "ਕੌਸ਼ਿਕ, ਗਾਧੀ ਪੁੱਤਰ, ਦੇ ਆਗਮਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਜਲਦੀ ਕਰੋ।" ਇਹ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੇਵਕ ਰਾਜਾ ਦੇ ਮਹਲ ਵੱਲ ਦੌੜੇ। ਉਹ ਸਭ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਜ ਮਹਲ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੋਖੇ ਹੋ ਗਏ।