ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, “ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਆਯੋਧਿਆ ਦਾ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲੋ; ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨੂੰ ਜਿੱਤੋ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ। ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਕੇ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ। ਅੱਜ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੇਖ ਕੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਡਰ ਕੇ ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਣ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਦਾਗ ਹੈ, ਉਹ ਧੋ ਦੋ, ਆਦਰਸ਼ ਪੁਰਖ, ਤੇ ਅੱਜ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਓ। ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ — ਮੇਰੇ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਅਜੇ ਵੀ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਭਾਰਤ ਨੇ ਇੰਨੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਮ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਅਡੋਲ, ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਾ ਹੋਏ। ਰਾਘਵ ਦੀ ਇਹ ਅਡੋਲਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੋਇਆ ਕਿ ਉਹ ਆਯੋਧਿਆ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਤੇ ਅਡੋਲਤਾ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੰਝੂਆਂ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਾਰਸਲਾਈ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ 106ਵੀਂ ਸਰਗਾ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਇਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਉਚਿਤ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ। ਭਰਾ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਨਾ ਨੇ ਵਿਲੱਖਣ ਰਾਜਸੀ ਦਹਿਜ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ। ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ, ਰਾਜਾ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਦੋ ਵਚਨ ਦਿੱਤੇ। ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗੇ — ਇੱਕ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜ ਲਈ, ਦੂਜਾ ਮੇਰੀ ਵਨਵਾਸ ਲਈ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਦੋ ਵਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਵੀ ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਵਨਵਾਸ ਲਈ ਬੱਝਿਆ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੱਚ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਵੀ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੇ ਸੱਚੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਤੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਸਵੀਕਾਰੋ। ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਾਸਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰੋ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰੋ। ਭਰਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਤ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਪੁਤ੍ਰ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 'ਪੁਤ' ਨਾਂ ਦੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ 'ਪੁਤ੍ਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪੁਤ੍ਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਨੇਕ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੇਕਰ ਬਹੁਤ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਵੀ ਇੱਕ ਹੀ ਗਯਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਸਰਵੋਤਮ। ਆਯੋਧਿਆ ਜਾਓ, ਭਾਰਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜਿੱਤੋ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੁਜਾ ਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ। ਮੈਂ ਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਡੰਡਕਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੁਸੀਂ, ਭਾਰਤ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਬਣੋ; ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਂਗਾ। ਅੱਜ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਜਾਓ; ਮੈਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡੰਡਕਾ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਭਾਰਤ, ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਰਨਾਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਸਿਰ ਨੂੰ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਦਿਵਣ; ਮੈਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਦੀ ਗਹਿਰੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਸਮਿਤ੍ਰਿ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗੇ — ਭਾਰਤ, ਤੁਸੀਂ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ 107ਵੀਂ ਸਰਗਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਬਾਲੀ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਗੱਲ ਕਰਦੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹਾ, “ਰਾਘਵ, ਵਧੀਆ, ਪਰ ਤੁਹਾਡਾ ਮਨ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ; ਤੁਸੀਂ ਨੇਕ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਕੌਣ ਕਿਸ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕੌਣ ਕਿਸ ਨੂੰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ? ਹਰ ਜੀਵ ਇਕੱਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਮਰ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ, ਜੋ 'ਮਾਂ' ਤੇ 'ਪਿਤਾ' ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਹ ਪਾਗਲ ਸਮਝੋ; ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਦਾ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜੇ ਪਿੰਡ ਜਾਂਦਾ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੱਸ ਜਾਂਦਾ, ਐਸੇ ਹੀ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪਿਤਾ, ਮਾਂ, ਘਰ — ਇਹ ਸਭ ਅਸਥਾਈ ਠਿਕਾਣੇ ਹਨ; ਨੇਕ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦੇ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਾਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਸਰਵੋਤਮ, ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਖਦਾਈ, ਔਖੀ, ਕੰਡਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰਾਹ ਨਾ ਲਵੋ। ਆਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣੋ; ਸ਼ਹਿਰ, ਇਕ ਚੋਟੀ ਵਾਲਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ। ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਆਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਸੀ ਸੁਖ ਭੋਗੋ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਹੈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ 108ਵੀਂ ਸਰਗਾ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੋਈ।