ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਬੇਨਤੀ ਨਾਲ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਵਧਾਓ, ਸੱਚੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੋ। ਜਗਤ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਦੀ ਗਲਤ ਕਰਤੂਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਕੈਕੇਈ, ਮੈਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਰੇ ਮਿੱਤਰ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ-ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਯੋਧਿਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਜਟਾ-ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਕੋਈ ਸਹੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਖੜੀ ਕਰਤੂਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਖਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਮੂਲ ਧਰਮ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਭਲਾ ਕੌਣ ਖਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਅੱਜ-ਹੱਜ ਤੱਕ ਪੱਕਾ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਅਣਪੱਕੇ, ਸੁੰਨੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜੇਗਾ? ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਔਖਾ-ਕਠਨ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਔਖਾ ਕੰਮ ਨਿਭਾਓ। ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ ਹੋ? ਵਿਦਿਆ, ਉਮਰ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਰਾਜ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਹੋਵੋਗੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਹ ਪੁਰਖਾ ਰਾਜ ਸੁਚੱਜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚਲਾਓ। ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਜੀ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਹਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਇਥੇ ਹੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਨ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਰੁਤਾਂ ਸਮੇਤ ਦੁਨੀਆਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਉਤਾਰੋ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੋ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੋ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰੋ। ਅੱਜ ਤੁਹਾਡੇ ਸੱਚੇ ਮਿੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਤੇ ਜੋ ਵੈਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਦੱਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਣ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਦਾਗ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਿਟਾ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਂਗ, ਦਇਆ ਦਿਖਾਓ। ਪਰ ਜੇ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਭਾਰਤ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਡਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾਇਆ। ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਇਸ ਅਟੱਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਦੁੱਖ ਸੀ ਕਿ ਰਾਮ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਆਉਣਗੇ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਡੌਲਣ-ਨਾ-ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤੀਗਿਆ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ 106ਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਭਾਰਤ ਵਲੋਂ ਇਹ ਬੇਨਤੀਆਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਲੱਖਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, “ਭਾਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਦਸ਼ਰਥ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਕੈਕੇਈ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਨਾਨਾ ਨੇ ਵੱਡਾ ਰਾਜਸੀ ਦਹਿਜ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦਿਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਾਅਦੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ ਦੋ ਵਰ ਮੰਗੇ—ਇੱਕ ਤੇਰੇ ਲਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ। ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇ ਦਿਤੇ। ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਵੀ ਵਰ ਦਿਤਾ ਹੋਇਆ, ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਲੱਖਣ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ, ਮੈਂ ਇਹ ਇਕਾਂਤ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਸੱਚ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਚਨ ਉੱਤੇ ਡਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਤੂੰ ਵੀ, ਭਾਈ, ਸਾਡੇ ਸੱਚੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰਵਾਏਂ। ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਉਤਾਰ, ਅਤੇ ਮਾਂ-ਪਿਉ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਯਾ ਨਾਮਕ ਯਜਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਜਨ ਗਾਇਆ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ 'ਪੁਤ' ਨਾਂ ਦੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ 'ਪੁੱਤਰ' ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੋਣ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਚਾਹੇ ਕਈ ਹੋਣ, ਪਰ ਇੱਕ ਤਾਂ ਗਯਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹੀ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ, ਭਾਈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਆਯੋਧਿਆ ਜਾ, ਭਾਰਤ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਜਿੱਤ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਸਮੇਤ। ਮੈਂ ਵੀ ਲੱਖਣ ਅਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਦੇਰੀ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ। ਤੂੰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀ ਆਯੋਧਿਆ ਜਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੰਡਕ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਭਾਰਤ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਛਾਂ ਕਰਣ, ਮੈਂ ਵੀ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗਾ। ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇਰਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇਗਾ, ਲੱਖਣ ਮੇਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਚਾਰੇ ਭਰਾ, ਸੱਚ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਾਂਗੇ—ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਭਾਰਤ।