ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਪੁੱਤਰ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅਗਲਾ ਲੋਕ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧੀ, ਦਯਾ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੀ, ਉੱਤਮ ਮਨੁੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਚਲਣ ਬਣਾਈ ਰੱਖ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਾਨਯੋਗ ਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਆਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਰਾਮ ਨੇ ਕੁਝ ਪਲਾਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸਗਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਬਾਤ ਕਰਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਭਰਤ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਬਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ? ਨ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨ ਖੁਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਜਾਂ ਮਰ ਗਿਆ, ਹਾਜ਼ਰ ਜਾਂ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰ, ਐਸੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਅਮਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਦਾ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਜੋ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲੈ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਹਣਯ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ, ਨਿਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੇਰੀ ਗੈਰ-ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉਸ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ। ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿਚ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕਿਰਤ ਲਈ, ਕਠੋਰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ। ਮੈਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਤਬਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਹੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਗੁਰੂ, ਕਰਤਾ, ਵੱਡਾ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਮਰ ਚੁੱਕਾ ਪਿਤਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਿੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ। ਕੌਣ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ? ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਰੰਪਰਾ ਸਾਡੇ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ, ਭਟਕਣ ਜਾਂ ਉਤਾਵਲੇਪਣ ਨਾਲ ਉਲੰਘਿਆ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਉਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ। ਕਿਉਂਕਿ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ, ਉਹ ਕਰਮ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾ ਦੁਹਰਾ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਜੋ ਗਲਤ ਕਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਕਈਕੀ, ਮੈਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਦੋਸਤਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਗਾਂਵ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਭਾਲ। ਜੰਗਲ ਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਜਟਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਦਾ, ਕੀ ਸੰਬੰਧ ਹੈ? ਤੂੰ ਐਸਾ ਵਿਗੜਿਆ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ, ਸ਼ਤ੍ਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਰਤਬ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬੁਧੀਮਾਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੌਣ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਕਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਣ-ਪੱਕਾ, ਅਣ-ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦਾ ਧਰਮ ਲੱਭੇਗਾ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਸਬੰਧੀ ਹੋਵੇ? ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਉਹ ਧਰਮ ਅਪਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁਖ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਵਿਦਿਆ, ਪਦ ਅਤੇ ਜਨਮ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ; ਤਾਂ, ਤੂੰ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਬੱਚਾ ਹਾਂ, ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਪਦ ਵਿੱਚ ਨੀਵਾਂ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ, ਅਡੋਲ, ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਜ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ, ਸ਼ਾਸਨ ਕਰ। ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁਰੋਹਿਤ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਹਨ, ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣ। ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਆਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾ ਕੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ। ਅੱਜ, ਤੇਰੇ ਸੱਚੇ ਦੋਸਤ ਤੇਰੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਦਸੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਣ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਈ ਨਿੰਦ ਓਹਲੇ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਅੱਜ ਮਿਟਾ ਦੇ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੈਂ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ: ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਯਾ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਦੀ ਠਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਭਰਤ ਨੇ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਡੋਲ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਰਹਿਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਘਵ ਦੀ ਐਸੇ ਅਡੋਲਤਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਆਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਨਾ ਆਉਣ 'ਤੇ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਉਸ ਦੀ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਠਾ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ, ਭਰਤ ਦੀ ਬਾਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਮਿਲ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਗਾ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।