ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਵਨਾ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, “ਰਾਘਵ! ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹੀ ਹਨ, ਦੀ ਬਾਤ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਲ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਬਣਨ। ਤੂੰ ਵੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂ।" ਇਹ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਾਤਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਆਖੀਆਂ ਅਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ ਭਰਤ ਨੇ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਮੰਡਾਕਿਨੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਧਰਮਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ? ਨਾ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹਿਲਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਉਚਾਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਜੀਉਂਦੇ ਜਾਂ ਮਰੇ, ਹਾਜ਼ਰ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ, ਐਸਾ ਵਿਵੇਕ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵਲੋਂ ਕਿਉਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਵੇ? ਜੋ ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰੇ, ਉਸਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਅਮਰਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਆਤਮਾ ਮਹਾਨ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ! ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣ ਹਨ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਹਿਣੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਮੰਦਾ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਉੱਚੇ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਤੂੰ ਉਸ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਮਾਂ ਆਪਣੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਕੜੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਠੋਰਤਾ ਨਹੀਂ ਵਰਤਦਾ। ਮੈਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੁਲ ਅਤੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਧਰਮੀ ਜਾਂ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਅਧਿਆਪਕ, ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੇ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗਵਾਸੀ ਪਿਤਾ—ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਭੀ ਨਿੰਦਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ। ਕੌਣ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਾਸਤੇ, ਅਜਿਹਾ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ, ਜੋ ਨਾ ਧਰਮਿਕ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਦੇਸ਼ ਵਾਲਾ? ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਸਮੇਂ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਜੇ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰੀਤ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ, ਭਰਮ ਜਾਂ ਬੇਸਮਝੀ ਵਿੱਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਰਾਮ! ਤੂੰ ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੰਮ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਪਤਨ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਬਣ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਗਲਤ ਕੰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕਈਕੀ, ਮੈਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰਾਂ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ-ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ—ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੂੰ ਹੀ ਬਚਾ। ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਖਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸੰਬੰਧ? ਤੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਟੁੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਖਸ਼ਤਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਕਰਤੱਬ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੌਣ, ਜੋ ਪੱਕੀ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਣਸ਼ਚਿਤ, ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਸ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਸਾਕਾ ਹੋ ਕੇ? ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਔਖਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਭਰਿਆ ਧਰਮ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਕੇ, ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਉਹ ਦੁੱਖ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਗਿਆਨ, ਪਦਵੀ ਤੇ ਜਨਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਬੱਚਾ ਹਾਂ, ਅਕਲ ਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ, ਪਦਵੀ ਵਿੱਚ ਨੀਵਾ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਂ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪੁਰਖਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਰਾਜ, ਜੋ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਵਿਘਨ-ਰਹਿਤ ਹੈ, ਆਪੇ ਹੀ ਸੰਭਾਲ। ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀ, ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਰਾਜਤਿਲਕ ਦਿੰਣ। ਜਦ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਵਲੋਂ ਰਾਜਤਿਲਕ ਹੋ ਜਾਵੇਂ, ਤਦ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਅਯੋਧਿਆ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰ। ਤੂੰ ਤਿੰਨ ਕਰਜ਼ੇ ਚੁਕਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ। ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਅਸਲ ਮਿੱਤਰ ਤੇਰੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਣ, ਤੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਡਰ ਕੇ ਦਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਣ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਜੋ ਦਾਗ ਲੱਗਿਆ, ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਮਿਟਾ ਦੇ, ਅਤੇ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਉਥੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾ। ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਮੈਂ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਸਾਡੇ ਤੇ ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਭਰਤ ਨੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਅਟੱਲ ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗੇ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਰਾਘਵ ਦੀ ਇਹ ਅਚੰਭੀ ਅਟਲਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਨਾ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਦੁਖੀ ਸਨ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਧੀਰਜ ਤੇ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਬਲ ਇੱਛਾ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਵੀ ਹੋਈ। ਫਿਰ ਪੁਜਾਰੀ, ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਅਤੇ ਮਾਵਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ, ਭਰਤ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮਨਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ।