ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁਣਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਰਖਵਾਲੀ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੀਜੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਇੱਛਤ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਨੇਕ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਬਹੁਤ ਵਿਲਾਸਤਾ ਭੋਗੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਧੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਤਕਰਮੀਆਂ ਨੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਉੱਚੀ ਅਵਧੀ ਅਤੇ ਵਿਲਾਸਤਾ ਭੋਗੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰੋ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਦੇਹ ਛੱਡ ਕੇ, ਦਿਵਯ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਤੀ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਸਮਝਿਆ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਰੋਣ-ਧੋਣ, ਵਿਅਥਾ ਅਤੇ ਦੁਖ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਰੱਖੋ, ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੋ। ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗ, ਅਤੇ ਵਚਨ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨ, ਉਹ ਇਉਂ ਹੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਗਏ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇਕ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਜੈਤੂ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਣਦੇਖੀ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਸਾਡਾ ਸਬੰਧੀ, ਸਾਡਾ ਮੂਲ ਹੈ—ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਤਕਾਰਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਧਰਮਮਈ ਵਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਵਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨੂੰਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝਦਾਰੀ, ਦਇਆ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ। ਤੂੰ ਵੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਪੁਰਸ਼, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਨੇਕ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੀਤ 'ਤੇ ਚਲਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ, ਭਰਾ ਲਈ ਇਹ ਗਹਿਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ—ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ—ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਬੜੀ ਉਚੀ ਅਤੇ ਧਰਮਮਈ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਭਰਤ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਜੈਤੂ? ਨਾ ਦੁਖ ਤੈਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਖੁਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੱਡਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਰਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜੀਵਤ ਜਾਂ ਮ੍ਰਿਤ, ਹਾਜ਼ਰ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ, ਐਸਾ ਵਿਵੇਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਉੱਚ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਉਹ ਐਸੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅਮਰਾਂ ਵਰਗਾ ਸੁਭਾਵ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਸਾਰਗਰਹੀ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਹਿਣੀ ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ, ਜੋ ਥੋੜੀ ਅਤੇ ਕਲੁਸ਼ਤ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਉਲਟ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਨੇਕ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੋਸ਼ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇ। ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ 'ਤੇ ਕਠੋਰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਗਾਉਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਮੈਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਸਾਫ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਿਵੇਂ ਕੋਈ ਅਧਰਮੀ ਅਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਗੁਰੂ, ਕਰਤਾ, ਵੱਡਾ, ਰਾਜਾ, ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ ਪਿਤਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਨਿੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੂੰ। ਕੌਣ, ਜੋ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ, ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਵੰਝਿਤ ਹੋਵੇ? ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਰੀਤ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਉਲਟ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਮੋਹ ਜਾਂ ਉਤਾਵਲੇਪਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਕਰਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਪਿਤਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਡੁਬਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਕਰਮ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਕਰਤਾ ਨਾ ਬਣ; ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਅਧਰਮੀ ਕਰਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ। ਤੂੰ ਕੈਕੇਈ, ਮੈਨੂੰ, ਪਿਤਾ, ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਗੰਢ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ। ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਰਾਜਾ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ? ਤੂੰ ਐਸਾ ਵਿਗੜਿਆ ਕੰਮ ਨਾ ਕਰ। ਕਿਉਂਕਿ, ਖ਼ਤਰੀ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਅਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਕਰਤਵ ਹੈ ਰਾਜਯ ਅਭਿਸ਼ੇਕ, ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੌਣ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਣਿਸ਼ਚਿਤ, ਸੰਦੇਹਯੋਗ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਿੱਛਾ ਕਰੇ, ਖ਼ਤਰੀ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਬੰਧੀ ਹੋ ਕੇ? ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਉਹ ਧਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਕਠਨ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਕੇ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਚਾਰ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਲੋਕ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸਿੱਖਿਆ, ਪਦ ਅਤੇ ਜਨਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਮੈਂ ਬਚਪਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਣ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਯਥਾਰਥ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਧਰਮ-ਬੰਧਨ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੀ ਮਹੱਤਾ ਉਜਾਗਰ ਹੋਈ।