ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਸੰਝਾਇਆ, “ਜਿਵੇਂ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਦੋਸਤ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਫਿਰ ਵੱਖ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਉਂ ਹੀ ਵਿਛੋੜਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਜੀਵ ਸਦਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਜੋ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਰੋਣਾ-ਪੀਟਣਾ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਦੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਹ ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਲੰਘ ਰਹੀ ਕਾਫਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, ‘ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗਾ’, ਇਉਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਜੋ ਰਸਤਾ ਲੰਘਿਆ, ਉਹੀ ਸਾਡਾ ਵੀ ਰਸਤਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਥਾਂ ਆ ਹੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੁੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਬਚ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਧਾਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੀ, ਉਮਰ ਘੱਟਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮਨ ਨੂੰ ਸੁਖ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁੱਤਰਾਂ ਲਈ ਸੁਖ ਹੀ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਗਲਮਈ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਹੁਣ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਨ ਦਿੱਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਤੀਜੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਇੱਛਿਤ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਸੁਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਕੇ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਉਮਰ ਜੀ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਚੀ ਉਮਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਸਤਕਾਰੀ ਤੇ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਮਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ, ਜੋ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਦਿਵਿਆ ਵੈਭਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਹੜਾ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ, ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਰੋਣਾ-ਪੀਟਣਾ, ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਮਨ ਨੂੰ ਠੰਡ ਰੱਖ, ਦੁੱਖ ਨਾ ਕਰ, ਤੇ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੀ ਰਹਿ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ। ਜਿਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ਓਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਓਹਦਾ ਹੁਕਮ ਅਣਸੁਣਿਆ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸਾਡਾ ਸੱਜਣ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਡਾ ਪਿਤਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਦਾ ਆਦਰਨੀਯ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਧਰਮਕ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚਲਦਿਆਂ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਵੱਸ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਬਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੁੱਧੀ, ਦਇਆ ਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨਣ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ। ਤੂੰ ਵੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਪੁਰਸ਼, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਚਲਾਵੀਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਰਥਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਲਈ, ਮਹਾਨ, ਧੀਰਜਵਾਨ ਰਾਮ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਚੁੱਪ ਕਰ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਪੰਜਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਸੀ, ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਨਿਆਂ-ਯੋਗ ਤੇ ਉੱਚ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ-ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ? ਨ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਦਾ, ਨ ਖੁਸ਼ੀ ਤੈਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿੰਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ, ਇੰਨੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਕਿਸ ਗੱਲ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੰਨ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਉੱਚ ਤੇ ਨੀਵੀਂ ਦੋਹਾਂ ਸੱਚਾਈਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼-ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ, ਉਹ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਵੀ ਰੋਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਤੇਰਾ ਸੁਭਾਵ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਸੱਚ ਤੇ ਡਿੱਠਾ-ਸੁਣਿਆ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ, ਵੇਖਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ। ਜਿਸਦੇ ਅੰਦਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣ ਹਨ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਹਿਣੀ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੇ, ਜਦ ਮੈਂ ਘਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕਾਰਨ ਜੋ ਬੁਰਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਤੂੰ ਉਹ ਮੇਰੀ ਭੁੱਲ ਮਾਫ ਕਰ। ਧਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਾੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉੱਚੀ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਮੈਂ, ਜੋ ਦਸ਼ਰਥ ਵਰਗੇ ਸ਼ੁੱਧ ਵੰਸ਼ ਤੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਹੀ ਤੇ ਗਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਨੀਚ ਤੇ ਅਧਰਮੀ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਗੁਰੂ, ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ, ਰਾਜਾ ਤੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਿਤਾ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਵਾਂਗਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ। ਕੌਣ, ਜੋ ਔਰਤ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਧਰਮ ਤੇ ਲਾਭ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਅਜਿਹਾ ਪਾਪ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਤੇ ਸਮਝਦਾ ਹੈ? ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿਚ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰੀਤ ਅੱਜ ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੋ ਗਈ। ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਗੁੱਸੇ, ਮੋਹ ਜਾਂ ਉਤਾਵਲੇਪਣ ਵਿਚ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਉਸ ਕੰਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਡੁਬੋ ਦੇਂਦਾ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਹੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਅਸਲ ਪੁੱਤਰ ਬਣ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਗਲਤ ਕੰਮ ਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਾ ਬਣ; ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਤੂੰ ਕੈਕੇਈ, ਮੈਨੂੰ, ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਸਾਡੇ ਦੋਸਤ-ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ-ਦੇਹਾਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਇਹ ਸਭ ਤੇਰਾ ਧਿਆਨ ਹੈ। ਜੰਗਲ ਤੇ ਰਾਜਾ ਦਾ ਕੀ ਸੰਬੰਧ, ਜਟਾਵਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ; ਤੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਵਿਗੜਿਆ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਇੱਕ ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਤੇ ਮੁੱਖ ਕਰਤਵਿਆ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।