ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆਰ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, “ਭਰਤ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦੇਂਦੇ ਹੋ? ਕਦੇ ਦੇਰੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਸੈਨਿਕ ਰੁੱਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਡੋਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਰਾਜਾ ਲਈ ਵੱਡੀ ਬੇਇਜ਼ਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁਖ ਪੁੱਤਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਿਪੁੰਨ, ਹੋਸ਼ਿਆਰ, ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਦਾ ਹੈ? ਭਰਤ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦਸ ਆਪਣੀ ਪੱਖ ਅਤੇ ਪੰਜ ਵਿਰੋਧੀ ਪੱਖ ਦੀਆਂ ਅਠਾਰਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਹੀ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ? ਕਦੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਨਾ ਆਂਕਦੇ ਹੋ? ਭਰਤ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵਸਤੂਵਾਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤਿ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਅਮਲਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਅਪਵਾਦੀ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸ਼ਾਸਤਰ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਇਹ ਮੂਰਖ ਲੋਕ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲਾਜਿਕ ਲੈ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ ਜੀ, ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਡੇ ਵਿਅਕਤੀਰਤ ਪੂਰਵਜ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, 'ਸੱਚ' ਨਾਮ ਵਾਲਾ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਜੇ ਵੀ ਖਿੜਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ, ਸੁਚੱਜੇ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਨਿਪੁੰਨ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਅਯੋਧਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਸੈਂਕੜੇ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਮੰਦਰਾਂ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਂ, ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਖਿੜਦੇ ਹੋਏ ਪੁਰਸ਼-ਮਹਿਲਾਵਾਂ, ਸਮੂਹਾਂ ਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਸ਼ਤ-ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਹੱਦਾਂ, ਵਧੀਆ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਕੀ ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਹਰ ਡਰ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਅਤੇ ਖਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਰੱਖਿਆ, ਮੰਦ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਜੀ ਰਹੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਲੋਕਾਂ, ਜੋ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਤੀ ਰਾਹੀਂ ਵਧਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਕਦੇ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਰਾਜ ਦੇ ਹਰੇਕ ਨਿਵਾਸੀ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਾਜ਼ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਕੀ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਬਹੁਤ ਗਾਂ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਸੀ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਸਜ-ਧਜ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸੜਕ 'ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੌਰ ਤੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਅਧੂਰੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਹਥਿਆਰ, ਪਾਣੀ, ਯੰਤਰ, ਅਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਆਮਦਨੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਖਰਚ ਘੱਟ? ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਖਜਾਨਾ ਕਦੇ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਕੀ ਤੁਹਾਡਾ ਖਰਚਾ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪੂਰਵਜਾਂ, ਆਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ, ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੀ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਕਦੇ ਚੋਰੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਫਸਦਾ ਨਹੀਂ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਿੰਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਚੋਰ, ਸਮੇਂ ਤੇ ਫੜ ਕੇ, ਸਬੂਤ ਦੇ ਨਾਲ ਪੁੱਛਗਿੱਛ ਕਰਕੇ, ਕਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ? ਭਰਤ, ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਦਵਾਨ ਮੰਤਰੀ, ਦੁੱਖ-ਸੁਖ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਪੱਖਤਾ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ? ਭਰਤ, ਜੇ ਕੋਈ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤੇ ਝੂਠਾ ਦੋਸ਼ ਲਾ ਕੇ, ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਸੂਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੇ, ਨੌਜਵਾਨ, ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ, ਸੋਚ, ਅਤੇ ਬੋਲੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤਪਸਵੀਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ, ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਧਨ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮ ਦਾ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਧਨ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਸੁਖ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਦੋਨੋਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਕੇ, ਧਨ, ਧਰਮ, ਅਤੇ ਸੁਖ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੰਡ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸਤਿਕਤਾ, ਝੂਠ, ਗੁੱਸਾ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ, ਦੇਰੀ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ, ਆਲਸ, ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇਕੱਲੇ-ਇਕੱਲੇ ਮਾਮਲੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦੇ, ਅਣਜਾਣ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਫੈਸਲੇ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਅਤੇ ਰਾਜ ਦੀ ਗੁਪਤ ਸਲਾਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਚੌਦਾਂ ਰਾਜਸੀ ਦੋਸ਼ਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਅਣਗਹਿਲੀ, ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਨਾ ਉਠਣਾ, ਆਦਿ, ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹੋ? ਭਰਤ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਦਸ, ਪੰਜ, ਚਾਰ, ਸੱਤ, ਅੱਠ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਮੂਹਾਂ, ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਕੇ, ਛੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨੀਤੀਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਤੱਤ, ਵੀਹ ਕਿਰਤਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ, ਵੱਡੇ ਗਿਆਨੀ, ਯੁੱਧ ਯਾਤਰਾ, ਸਜ਼ਾ, ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਗਠਜੋੜ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹੋ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਚਾਰੇ ਜਾਂ ਤਿੰਨ, ਜਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋ?” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ, ਧਰਮ, ਨੈਤਿਕਤਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਪੂਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਰਤ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾ ਸਕੇ, ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕੇ।