ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ, "ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ, ਜੋ ਤੂੰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ ਜਾਂ ਜੋ ਹੁਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਨੇਕ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹਨ? ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਉਹੀ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਭ ਨੂੰ ਜਾਣੂ ਹੋਣ, ਗੁਪਤ ਨਹੀਂ। ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਮੰਤਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ? ਭਰਤ, ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਗਿਆਨੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ? ਕਿਉਂਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵੇਲੇ ਇਕ ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੂਰਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਕ ਚੰਗਾ, ਨਿਡਰ, ਹੁਸ਼ਿਆਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਮੰਤਰੀ ਸਾਰੀ ਰਿਆਸਤ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਕੰਮ, ਮੱਧਮ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਕੰਮ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਲਕੇ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਉਹ ਹਨ ਜੋ ਦਾਗ-ਰਹਿਤ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ-ਦਾਦਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੋਂ ਹਨ, ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਹੋਏ ਹਨ? ਕੈਕੇਈ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇਰੀ ਰਾਜਕਾਰੀ ਤੋਂ ਸਹਿਮਤ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਦੰਡ ਤੇ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਕਰਕੇ ਅਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇਨੂੰ ਤਿਆਗਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ, ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਵਾਂਗੂ, ਜੋ ਕਠੋਰ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੇ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਘਟੀਆ ਸਮਝਦੀਆਂ ਹਨ? ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਚਾਲਾਕੀ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਿਗਾੜਨ ਵਾਲਾ ਵੈਦ, ਨਿਡਰ ਤੇ ਸੱਤਾ ਲਾਲਚੀ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਉਹ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਨਿਡਰ, ਬਹਾਦੁਰ, ਸਮਝਦਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ, ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਤੇ ਰਾਜ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਯੋਗ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਯੋਧੇ ਤਗੜੇ, ਯੁੱਧ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਰਖੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੈਣਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਰੋਟੀ ਤੇ ਤਨਖਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਜੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਬੇਕਲਮੀ ਹੈ। ਕੀ ਸਭ ਉੱਚ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ, ਤੇ ਪੂਰੀ ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਾਨ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਉਹ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਨਿਪੁੰਨ, ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਗੱਲ ਕਰੇ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਵਾਲੀਆਂ ਦੱਸ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਾਸੀਆਂ ਪੰਜ—ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਅਹੁਦੇ, ਤੇ ਹਰ ਇਕ 'ਤੇ ਤਿੰਨ ਤਿੰਨ ਗੁਪਤਚਰ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ, ਦੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ? ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਭੌਤਿਕ ਸੁਖਾਂ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ? ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਿਅਰਥ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ। ਜਦ ਧਰਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਗ੍ਰੰਥ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਲੌਜਿਕ ਲੈ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲਦੇ ਹਨ। ਪਿਤਾ, ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਬਹਾਦਰ ਪੂਰਵਜ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਸੱਚ' ਸੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਜੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਵੈਸ਼ ਵਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗੇ, ਸਯਾਮੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹਨ? ਕੀ ਅਯੋਧਿਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਨਿਪੁੰਨ ਵੈਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਭੀੜ-ਭਾੜ, ਮੰਦਰਾਂ, ਧਰਮਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਪੋਖਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਹੱਸਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਨਰ-ਨਾਰੀ, ਮੇਲਿਆਂ ਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਚੰਗੀ ਜ਼ਮੀਨ, ਵਧੀਆ ਪਸ਼ੂਆਂ, ਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ ਆਨੰਦਮਈ, ਅਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਤੇ ਖਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਤ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਦੁਸ਼ਟ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੈ ਤੇ ਲੋਕ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਖੇਤੀ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤੇ ਭਲਾਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ? ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰਾਖੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ? ਕੀ ਹਾਥੀ ਵਾਲਾ ਜੰਗਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਵਧੀਆ ਗਾਂਵਾਂ ਹਨ? ਕੀ ਰਾਜਾ ਦੇ ਅਸਵ-ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਸਜ-ਧਜ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਖੁਲ੍ਹੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਧੂਰੇ ਕੰਮਾਂ ਤੇ ਅਧੂਰੀ ਸਫਾਈ ਨਾਲ ਕੰਮ ਛੱਡਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕਿਲ੍ਹੇ ਧਨ, ਅਨਾਜ, ਹਥਿਆਰ, ਪਾਣੀ, ਯੰਤਰ ਤੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਆਮਦਨ ਵੱਧ ਤੇ ਖ਼ਰਚ ਘੱਟ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਅਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ? ਕੀ ਤੇਰਾ ਖ਼ਰਚ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਆਏ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਨੇਕ ਦਿਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਚੋਰੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਜਾਂਚੇ ਬਿਨਾਂ ਦੰਡ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਨਾਂ ਲਾਲਚ ਵਿਚ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਕੋਈ ਚੋਰ ਫੜਿਆ ਜਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਬੂਤ ਮਿਲਣ ਤੇ ਵੀ, ਕੀ ਤੂੰ ਕਦੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡਦਾ ਨਹੀਂ? ਰਾਘਵ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੰਡਿਤ, ਜੋ ਵਿਭਿੰਨ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਹਿੱਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹਨ? ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਨਾਹਕ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਰਾਜਧਰਮ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।