ਭਾਵੁਕਤਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪਿਆਰੇ ਭਰਤ, ਕੀ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਮਹਾਰਾਜ ਜੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੁੱਖ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰਾ ਰਾਜ, ਜੋ ਇਕ ਬੱਚੇ ਲਈ ਵੱਡਾ ਵਿਰਸਾ ਸੀ, ਕਦੇ ਖੋ ਗਿਆ ਤਾਂ ਨਹੀਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਚਨਬੱਧ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ ਸੁਖੀ ਹਨ? ਕੀ ਇਲਾਵਾ, ਭਰਤ, ਕੀ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ? ਕੀ ਮਾਂ ਕੌਸਲਿਆ, ਸੁਮਿਤਰਾ, ਜੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਰਾਣੀ ਕੈਕੇਈ, ਸਭ ਸੁਖੀ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਪੁਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਵਿਧਵਾਨ, ਨਿਰਲੇਪ, ਅਤੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਅਗਨੀਆਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਸਿਆਣਪ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ-ਸਮਾਂ ਤੇ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਪਿਤਾ, ਮਾਤਾ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਰਾਜਕਾਜ, ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਚਤੁਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਮੰਨਿਆ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀਰੇ, ਗਿਆਨੀ, ਸੰਯਮੀ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਤੇਜੀਲੇ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹਨ? ਰਾਘਵ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਮੁਢਲਾ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਵਾਨ ਹੋਵੇ। ਕੀ ਤੂੰ ਅਲੱਸ ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਜਾਂਦਾ? ਕੀ ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਉਠਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਨਾ ਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਵਿਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਜਦ ਤੂੰ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਕੀ ਉਹ ਗੁਪਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਘੱਟ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਫਲ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਤੇਰੇ ਨੇਕ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹਨ, ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੀ ਅਘੋਸ਼ਿਤ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਤਰਕ, ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਜਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਇਕ ਗਿਆਨੀ ਮਨੁੱਖ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਪਤਿ ਵੇਲੇ ਗਿਆਨੀ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੂਰਖਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਸਹਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਕ ਚਤੁਰ, ਵੀਰ, ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਰਾਜ ਜਾਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉੱਨਤੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਸੇਵਕ ਵੱਡੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ, ਮਧਯਮ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਮਧਯਮ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਅਤੇ ਨੀਵਾਂ ਯੋਗਤਾ ਵਾਲੇ ਛੋਟੇ ਕੰਮਾਂ 'ਤੇ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਯੋਗ, ਪਵਿੱਤਰ, ਪਿਤਾ-ਦਾਦਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਹਨ? ਕੈਕੇਈ ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀ ਤੇਰੀ ਰਾਜ-ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕਠੋਰ ਦੰਡ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਦੁਖ ਕਾਰਨ ਵਿਗਾੜ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਅਪਮਾਨਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਿਤ ਜਾਂ ਲਾਲਚੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ? ਜੇ ਕੋਈ ਚਲਾਕ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਦਾਸਾਂ ਨੂੰ ਭੜਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵੈਦ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਲਾਲਚੀ ਮਨੁੱਖ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ ਅਜਿਹਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਜੋ ਵੀਰ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੇ ਮੁੱਖ ਯੋਧੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਆਦਰਯੋਗ ਹਨ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਤਨਖਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ? ਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸੈਨਿਕ ਗੁੱਸੇ ਅਤੇ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਬਿਪਤਾ ਹੈ। ਕੀ ਸਾਰੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਮੁੱਖ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ ਅਤੇ ਜਾਨ ਤੱਕ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹਨ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦੂਤ ਅਜਿਹਾ ਵਿਦਵਾਨ, ਨਿਪੁੰਨ, ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਵਾਕਪਟੂ ਚੁਣਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਹੋਵੇ ਤੇ ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਬੋਲਦਾ ਹੋਵੇ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਦਸ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਪਾਸੇ ਦੀਆਂ ਪੰਜ, ਕੁੱਲ ਅਠਾਰਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ, ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ, ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਮੰਦ-ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਅੰਕਦਾ? ਪੁੱਤਰ, ਕੀ ਤੂੰ ਵੈਦਿਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਹੈਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਬੱਚੇ ਵਰਗੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਪਰ ਵਿਅਰਥ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ? ਜਦ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸਾਸਤ੍ਰਾਂ ਉਪਲਬਧ ਹਨ, ਇਹ ਮੂਰਖ ਥੋੜ੍ਹੀ ਤਰਕ ਸਿੱਖ ਕੇ ਵਿਅਰਥ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹੋਣ। ਪਿਤਾ, ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਸਾਡੇ ਵੀਰ ਪੂਰਵਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ 'ਸਚ' ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਗੇੜ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਅਜੇ ਵੀ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ੱਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ, ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਮਹਲਾਂ, ਨਿਪੁੰਨ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਆਯੁਧਿਆ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ, ਭੀੜ, ਮੰਦਰਾਂ, ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਕੀ ਉਹ ਹੱਸਦੇ-ਖੇਡਦੇ ਨਰ-ਨਾਰੀ, ਮੇਲਿਆਂ ਅਤੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਚੰਗੀ ਖੇਤੀ, ਧਨ-ਧਾਨ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਰਹਿਤ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੇਰ-ਮੰਗੀ ਪੁੱਛੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਜਕਾਜ ਦੀ ਸਹੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ।