ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕ੍ਹੀ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਈ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰ ਰਾਜ ਦੇ ਆਗ੍ਰਹ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ। ਦੁਖੀ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੰਦੇਹ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਡੂੰਡੁਭੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਉਸ ਵੱਡੇ ਸ਼ਰੀਰ ਨੂੰ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਇੱਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਵੀ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਮ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ, ਵਾਲੀ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਓਥੇ ਰਾਮ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਰਾਜ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਭੇਜਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭ ਸਕਣ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਗਿੱਧ ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੂਣ ਵਾਲਾ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਲਿਆ। ਲੰਕਾ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੰਜ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ, ਸੱਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਬਹਾਦਰ ਅਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਆਖਰਕਾਰ ਉਹ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੰਨ੍ਹੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਭਾਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ ਸਹਿ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ ਸੁਣਾਈ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਸੀਤਾ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ, ਨਲ ਨੂੰ ਪੁਲ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਪੁਲ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਲੰਕਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗਹਿਰੀ ਲਾਜ ਆ ਗਈ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਸਖਤ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਸੀ, ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਅੱਗ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਕੰਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਭਰਤ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਜਟਾਵਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਜ ਗੱਦੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ; ਹਰ ਕੋਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਧਨ-ਧਾਨ ਦੀ ਭਰਮਾਰ, ਨੈਤਿਕਤਾ ਤੇ ਰੋਗ-ਮੁਕਤ, ਤੇ ਕਦੇ ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਅਕਾਲ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਣੀ ਪਈ; ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਨਿਭਣ ਵਾਲੀਆਂ ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਵਿਧਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਈਆਂ। ਨ ਅੱਗ ਦਾ ਡਰ, ਨ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਡੁੱਬਣ ਦਾ, ਨ ਹਵਾ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਦਾ ਡਰ। ਕੋਈ ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰਾਜ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਹੇ। ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਤਯੁਗ ਵਾਂਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਸ ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਬੇਅੰਤ ਧਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਕੇ, ਚਾਰੋ ਵਰਣਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ 'ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਆਖਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ, ਪੁਣ੍ਯਕਾਰੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ—ਜੋ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਜੀਵਨਦਾਇਕ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰਤਾ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜ, ਵਣਿਕ ਵਪਾਰ ਵਿਚ ਸਫਲਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਮਹਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।