ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜਣਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਨਾਲ ਖੰਗਾਲੋ। ਉਸ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਭੇਜਿਆ। ਭਾਰਤ ਆਪ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਵੱਡੇ-ਬੁਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਪਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਿੰਤਾ ਸੀ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਰਾਮ, ਬਲਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜਾਂ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਦੇਹੀ (ਸੀਤਾ) ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਜੋ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਪੈਰ, ਜੋ ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਂਤ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਰਾਮ, ਜੋ ਰਾਜ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਅਭਿ-ਸ਼ੇਕ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿ-ਸ਼ਿਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਭਾਰਤ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸੱਚਮੁੱਚ, ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿਹਰੇ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦਾ ਹੈ। ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਵਿਦੇਹੀ ਵੀ ਕਾਮਯਾਬ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਘਿਰੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲੀ ਆਈ। ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਵੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਕੁਤਸਥ (ਰਾਮ) ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਨੰਦਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਜੰਗਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਫਲ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਥੇ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਪੈਦਲ ਹੀ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣਾਂ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਜੜਾਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਨਜ਼ਾਰੇ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ। ਜਦ ਉਹ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਪਾਰਲੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਮ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਭਾਰਤ ਨੇ ਗੁਹਾ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਫੌਜ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਇੱਥੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਵਿਅਕਤ ਅਠਾਨਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਫੌਜ ਠਹਿਰ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਉਤਸ਼ਾਹੀਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਰਾਹ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਰਾਜ ਵਿਸ਼ਿਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸੁਨੇਹਾ ਭੇਜਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਲੈ ਆਓ," ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲੇ ਸਨ। ਜਦ ਭਾਰਤ ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਅਤੇ ਆਸ ਪਾਸ ਦੇ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਚੀਰੀ ਹੋਈ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਟੰਗੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਸ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਿਆ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਹਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਠੰਡ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਸਨ। ਜਦ ਭਾਰਤ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੀ, ਤੁਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਹ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਇੱਥੋਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ।" "ਇਹ ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕੱਪੜੇ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਟੰਗੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਲਗਦਾ ਹੈ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਵਜੋਂ ਰੱਖੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਅਜੀਬ ਸਮੇਂ ਉੱਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ।" "ਇੱਥੇ, ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਪਾਸੇ, ਤੇਜ਼ ਦੌੜਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹਨ, ਜੋ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਗੇਰੇ ਲਗਦੇ ਤੇ ਚੀਂਕਦੇ ਹਨ।" "ਉਹ ਘਣੀ ਤੇ ਕਾਲੀ ਧੂੰਆਂ ਵਾਲੀ ਲਕੀਰ, ਜੋ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਥੇ, ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ।" ਫਿਰ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਰਾਘਵ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। "ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ, ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਇਕੱਲਾਪਨ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਹਾਏ ਮੇਰੀ ਜਨਮ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ!" "ਮੇਰੇ ਕਰਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਬਲਵਾਨ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਸਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਾਂਗਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਫੀ ਮੰਗਾਂਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ, ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਵੇਖੀ। ਉਹ ਖੁਲ੍ਹੀ-ਚੌੜੀ ਸੀ, ਸਾਲ, ਤਾਲ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਕਰਨ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਕੁਸ਼ਾ-ਘਾਸ ਨਾਲ ਨਰਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਛਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਯੱਗ ਦਾ ਵੇਦੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਝੋਪੜੀ ਇੰਦਰ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਰਗੇ ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਵਾਲੀਆਂ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਯੋਗ ਅਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ। ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਤੇਜਸਵੀ ਸਨ, ਤੂਣੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸਿਰ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਝੋਪੜੀ ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਬਿਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਚਾਦਰਾਂ, ਤਲਵਾਰਾਂ, ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੀਆਂ ਢਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਗੋਹ ਦੇ ਚਮੜੇ ਦੇ ਦਸਤਾਨੇ ਵੀ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਅਜੈਯ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਦਾ ਗੁਫਾ ਹੋਵੇ।