ਲਕਸ਼ਮਣ, ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਥੋੜਾ ਲਜਜਤ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ, ਖੁਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਏ ਹਨ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਲਜਜਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਲਸ਼ाली ਬਾਜੂ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਸ਼ਾਇਦ, ਉਹ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਦੇ ਆਦੀ ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਘਰ ਲੈ ਜਾਣਗੇ।" ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਿਤਾ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਮ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਜਾਣਗੇ।" ਰਾਮ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਮਨੇ ਦੋ ਸੁੰਦਰ, ਵਧੀਆ ਪਾਲੇ, ਤੇ ਮਨਮੋਹਣ ਘੋੜਿਆਂ ਤੇ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ। ਫਿਰ ਉਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਨੂੰ ਲੜੀ ਦੇ ਮੂਹਰੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯ ਹੈ, ਜੋ ਉਮਰਦਾਰ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮਲਕੀਅਤ ਹੈ। ਪਰ, ਰਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਂ ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਛਤਰੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਛਤਰੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹਾਲ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਪਾਸ ਜਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਰਤ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਫੌਜ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਗੜਬੜ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਪਾਸ ਇੱਕ ਅਤੇ ਅੱਧ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਵਿਖੇ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਫੌਜ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਭਰਤ ਦੇ ਨੇਤৃত্ব ਹੇਠ, ਅਹੰਕਾਰ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੀ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਉੱਤਮ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਲਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਨਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ, ਪਹਿਲੀ ਕਾਵਿ, ਮਹਾਸ਼ਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਰਚੀ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਠਿਕਾਣਾ ਲਗਾ ਕੇ, ਭਰਤ, ਪੈਦਲ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਦਲ ਰਸਤਾ ਪਕੜ ਕੇ ਕਕੁਤਸਥਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲ ਪਏ। ਜਦ ਫੌਜ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਠਿਕਾਣਾ ਲੱਗ ਗਈ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਚ ਛੇਤੀ ਖੋਜ।" ਗੁਹਾ, ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਧਨੁ, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਕਕੁਤਸਥਾ ਨੂੰ ਖੋਜਣ ਜਾਵੇ। ਭਰਤ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਨਾਗਰਿਕਾਂ, ਵੱਡਿਆਂ, ਤੇ ਦੁਇਜਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਪੈਦਲ, ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਭਾਲਣ himself ਨਿਕਲ ਪਏ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਰਾਮ, ਜਾਂ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜਾਂ ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਤੀ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।" "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਜਿਹੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।" "ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖ ਲੈਂਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।" "ਜਦ ਤਕ ਉਹ, ਜੋ ਰਾਜ ਦਾ ਹਕਦਾਰ ਹੈ, ਪਿਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ-ਪਦ ਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਜਲ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਮੈਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗਾ।" "ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਧਨਵੰਤ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਮ ਦਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਕਮਲ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।" "ਵੈਦੇਹੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਮੁੰਦਰ-ਘੇਰੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਚਲ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਂਗ, ਧਨਵੰਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਕੁਤਸਥਾ ਕੂਬੇਰਾ ਵਾਂਗ ਨੰਦਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮਹਾਂਬਲੀ ਰਾਮ, ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਤ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਪੈਦਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਢਲਾਂਵਾਂ ਉੱਤੇ ਉੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਫੁੱਲੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਭਰਤ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਕਰਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਜੜਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਭਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਹਨ," ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਭਰਤ, ਗੁਹਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਫੌਜ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰ ਕੇ, ਉਥੇ ਛੇਤੀ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਾਨਵੇਂ ਸਰਗਾ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਰਾਮਾਇਣ, ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ਿ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਰਚੀ। ਫੌਜ ਠਿਕਾਣਾ ਲੱਗ ਚੁਕੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਰਤ, ਉਤਸੁਕ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਚਲ ਪਏ, ਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਭਰਤ ਨੇ ਰਿਸ਼ਿ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੂੰ ਸੰਦੇਸ਼ ਭੇਜਿਆ, "ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਲਿਆਓ," ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਭਰਤ ਤੇ ਸੁਮੰਤ੍ਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਸਨ। ਭਰਤ ਜਦ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੂਟੀ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਕੂਟੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਲੱਕੜ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਚੀਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਭਰਤ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਖੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਪਛਾਣ ਲਈ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਭਰਤ ਨੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਗਰਮੀ ਲਈ, ਹਿਰਣ ਤੇ ਭੈਂਸਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਭਰਤ, ਜੋ ਮਹਾਂਬਲੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਵਿਖੇ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਕਥਾ, ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਤੇ ਭਰਤ ਦੀ ਰਾਮ-ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।