ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਉਬਾਲਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਛਿੱਦ ਕੇ, ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਦਿਆਂਗਾ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਘਸੀਟ ਕੇ ਲੈ ਜਾਣ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਆਖ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਭਰਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਦੇਵਾਂ, ਮੇਰਾ ਤੀਰ-ਧਨੁਸ਼ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਉਪਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਇਆ, "ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਇੱਥੇ ਧਨੁਸ਼ ਜਾਂ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਭਰਤ ਆਪ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਹੈ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਕਿਉਂ ਚਾਹੀਦੇ? ਜੇ ਭਰਤ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਸੱਚ ਦਾ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿਆਂ, ਤਾਂ ਅਜਿਹਾ ਰਾਜ ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦਾਗ ਲੱਗ ਜਾਵੇ? ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਹਿਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਜਾਂ ਮਿੱਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਨਾਸ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।" ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਧਰਤੀ ਵੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਚਨ ਹੈ। ਭਰਾ-ਚਾਰੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੀ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਤਾਂ ਸੁਰਿਆਂ ਦੀ ਭੀ ਸਰਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਜੇ ਭਰਤ, ਤੂੰ ਜਾਂ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਨਾ ਹੋਵੋ, ਤਾਂ ਅਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੁੱਟੀ ਹੋਈ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਭਰਤ, ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੁਲ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਮੈਂ, ਜਾਨਕੀ ਅਤੇ ਤੂੰ, ਇਹ ਜੰਗਲੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਨਿਕਲੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਂ ਕੈਕਈ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੋ ਕੇ, ਪਿਤਾ ਜੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਂਦਿਆਂ, ਸਾਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਭਰਤ ਅਜਿਹੀ ਕੋਈ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਨਾ ਸੋਚ ਵਿਚ, ਨਾ ਕਰਮ ਵਿਚ।" "ਭਰਤ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਤੇਰਾ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਡਰ ਕਿਉਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਭਰਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕਦੇ ਤਿੱਖੇ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੀਂ; ਜੇ ਕੁਝ ਕਹਿਣਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪ ਕਹਿ ਲਵਾਂਗਾ। ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸੇ ਮਾੜੀ ਘੜੀ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਦੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਭਰਾ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰ ਸਕਦੇ। ਜੇ ਤੂੰ ਰਾਜ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਜਦ ਭਰਤ ਆਵੇ, ਮੈਂ ਆਪ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿਆਂਗਾ ਕਿ ਰਾਜ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕਹਾਂਗਾ, ਉਹ ਵੀ ਆਖੇਗਾ, 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ'।" ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੱਜਾ ਆਈ ਤੇ ਉਹ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਨੂੰ ਤਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਜੀ, ਆਪ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਭਰਤ ਸਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਰਾਮ ਦੀ ਆਦਤ ਵਾਲੇ ਹਾਂ, ਜੰਗਲ ਲਈ ਢੁੱਕਵੀਂ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਜਾਣ ਆਇਆ ਹੋਵੇ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਜੀ, ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਾਪਸ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋਣ।" ਰਾਮ ਨੇ ਦੂਰੋਂ ਦੋ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਘੋੜੇ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਦੌੜਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਾਥੀ ਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤ੍ਰੁੰਜਯਾ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦਾ ਸੀ। ਪਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਛਤ੍ਰ, ਜੋ ਪਿਤਾ ਜੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ, ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਰਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤੂ, ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਭਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਫੌਜ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਆਪਣੇ ਡੇਰੇ ਲਾ ਲਏ। ਉਹ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਅਤੇ ਅੱਧ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲ ਗਈ। ਭਰਤ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿਚ ਉਹ ਫੌਜ ਚਿਤਰਕੂਟ ਉੱਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਵਸਾ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਭਰਤ, ਜੋ ਪੈਦਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਪੈਦਲ ਹੀ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ ਵਿਹਾ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਛਾਣ। ਗੁਹਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜਜ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਥੇ ਕਕੁਤਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਲੱਭੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਘਟਨਾ ਚਿਤਰਕੂਟ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁਘਨ ਦੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।