ਹਨੁਮਾਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਰਾਮ, ਜੋ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਇਆ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੀਤਾ ਬਾਰੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਲ ਸੁਣੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੈਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਦੁੱਖੀ ਤੇ ਸਨੇਹੀ ਸੀ, ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਵਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਘੁਵੀਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡੁੰਡੁਭੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸ਼ਰੀਰ ਦਿਖਾਇਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਰਾਮ, ਜੋ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੀ ਵੱਡੀ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਡੁੰਡੁਭੀ ਨੂੰ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਇਕ ਹੀ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਰੁੱਖ, ਇਕ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਬੜਾ ਵਾਨਰ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਖਿਸਕਿੰਧਾ ਦੀ ਗੁਫਾ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਦਹਾੜਾ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਤੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਵਲੀ, ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ। ਉਥੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਬੇਨਤੀ 'ਤੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਜ ਵਾਪਸ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਸੀਤਾ, ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲਈ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ, ਗਿਦ੍ਹ ਸੰਪਾਤੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਜੋ ਸੌ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਲੰਘ ਗਏ। ਉਥੇ, ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ, ਜੋ ਰਾਵਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਸੀ, ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਅਸ਼ੋਕ ਵਾਟਿਕਾ ਵਿੱਚ, ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਹਚਾਣ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦਿੱਤੀ, ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਾਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਪੰਜ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ, ਸੱਤ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਅਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਫੜਿਆ ਗਿਆ। ਪਰ, ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੀ ਬਾਂਧਾਈ ਸਹਿ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ, ਮੈਥਿਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ਖ਼ਬਰੀ ਦੇਣ ਵਾਸਤੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ। ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ, "ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਿਆ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਟ ਕੀਤਾ। ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸਮੁੰਦਰ, ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ 'ਤੇ, ਨਲ ਨੇ ਪੂਲ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਪੂਲ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਲੰਕਾ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤੇ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਾ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਲਾਜ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਸੀਤਾ, ਜੋ ਸੱਚੀ ਸੀ, ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੀ ਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਰਖ ਲਈ। ਫਿਰ, ਅੱਗ ਦੀ ਗਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਸ ਵੱਡੇ ਕਾਰਜ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਵੱਡੇ-ਆਤਮਾ ਰਘੁਵੀਰ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨੂੰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਚਿੰਤਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵਰਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੀਵੰਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਪੂਸ਼ਪਕ ਵਿਹਾਨ 'ਚ, ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਅਯੋਧਿਆ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੱਚਾਈ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਭਰਤ ਦੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਪੂਸ਼ਪਕ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਗਿਆ। ਨੰਦਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਛੱਡਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਪਾਇਆ ਤੇ ਰਾਜ ਦੁਬਾਰਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਲੋਕ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਸਭ ਸੰਤੁਸ਼ਟ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਧਰਮਵਾਨ, ਰੋਗ-ਰਹਿਤ, ਤੇ ਭੁੱਖ-ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਡਰ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਮੌਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇਗਾ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਕਦੇ ਵਿਧਵਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਅੱਗ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਜੀਵ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਣਗੇ ਨਹੀਂ, ਹਵਾ ਜਾਂ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਚੋਰਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੇ ਰਾਜ ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹਿਣਗੇ। ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਤਯੁਗ ਵਿੱਚ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੈਂਕੜੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਬਹੁਤ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਲੱਖਾਂ ਗਾਂਵਾਂ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਧਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਰਘੁਵੀਰ ਨੇ ਰਾਜਵੰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਾਇਆ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾਇਆ। ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਦਸ ਸੌ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇਗਾ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਪ-ਨਾਸਕ, ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਕਥਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੇ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕੀਤੀ—ਜੋ ਵੀ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।