ਜਦੋਂ ਸਭ ਨੇ ਉਹ ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਦਿਵਯ ਵਿਅੰਜਨ ਵੇਖੇ, ਤਾਂ ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਫਿਰੋਂ ਖਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗ ਪਈ। ਉਥੇ ਸੇਵਕ, ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੈਨਿਕ, ਜੋ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ-ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਬਹੁਤ ਮਾਣ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਥੀ, ਊਠ, ਬਲਦ, ਘੋੜੇ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ—ਸਭ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪਰਵਾਹ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਜਿਸਦੇ ਕੱਪੜੇ ਗੰਦੇ ਹੋਣ, ਨਾ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ, ਨਾ ਗੰਦਾ, ਨਾ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ। ਬਕਰੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਸੁਗੰਧਤ ਅਤੇ ਸੁਆਦਲੇ ਯਖ਼ਨੀ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਭਾਂਡੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਦੁਧ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਕੂਆਂ, ਇੱਛਾਪੂਰਨ ਗਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਦਰੱਖਤ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਮਦਿਰਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤਲਾਬ, ਚੰਗੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਮਾਸ ਦੇ ਢੇਰ, ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਮੋਰ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਟੋਰੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੜੇ, ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਉਥੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਹੰਡੀਆਂ, ਘੜੇ, ਅਤੇ ਪਿਆਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਨੌਜਵਾਨ ਗਾਈਆਂ ਦੇ ਸੁਗੰਧਤ ਦਹੀਂ ਅਤੇ ਕਪਿਠਾ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਦਹੀਂ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਿੱਠੇ ਆਮਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਤਲਾਬ, ਗਾੜ੍ਹੇ ਚਿੱਟੇ ਦੁੱਧ ਦੇ ਤਲਾਬ, ਅਤੇ ਚਾਵਲ ਦੀ ਖੀਰ ਤੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਢੇਰ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਸ਼ਧੀ ਪੇਸਟ, ਚੂਰਨ, ਕਢਾ ਅਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਚਿੱਟੇ, ਚਮਕਦੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਮੰਜਨ ਦੀ ਲੱਕੜੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਦਾ ਲੇਪ ਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਚਮਕਦੇ ਆਇਨੇ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਚਪਲਾਂ ਵੀ ਸਨ। ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪੇਟੀਆਂ, ਕੰਘੇ, ਬੁਰਸ਼, ਹਥਿਆਰ, ਧਨੁਸ਼, ਸੋਹਣੀ ਜੰਗੀ ਪੋਸ਼ਾਕ, ਬਿਸਤਰੇ ਅਤੇ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਨ ਵੀ ਉਥੇ ਮਿਲਦੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਊਠ, ਬਲਦ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਤਲਾਬ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੰਢਿਆਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਤਲਾਬ ਵੀ ਸਨ। ਨੀਲੇ ਅਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸੁੱਧ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਤਲਾਬ, ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗੇ ਮੋਮ ਵਾਲੇ ਨਰਮ ਜੌ ਦੇ ਢੇਰ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ। ਉਥੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਲੋਕ, ਮਹਾਨ ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਭਰਤ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜੀ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਾਂਗ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਰਾਤ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਗੁਜ਼ਰੀ। ਫਿਰ, ਦਰਿਆ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਭਰਦਵਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸੀ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ ਗਏ। ਪਰ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰੂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲਗੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਗਏ; ਅਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ-ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਪਈਆਂ ਰਹਿ ਗਈਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਹੇਠਾਂ ਰੌਂਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਰਗਾ ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਤ ਬਿਤਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਰਤ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਟੋਲੀ ਸਮੇਤ, ਪੂਰੇ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ, ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਆਏ। ਜਦੋਂ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਭਰਤ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਅੱਗਨਿ ਹੋਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਬਿਤਾਈ? ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਟੋਲੀ ਠੀਕ ਹੈ? ਨਿਰਦੋਸ਼ ਭਰਤ, ਦੱਸੋ, ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਸੰਦ ਆਈ?” ਭਰਤ ਨੇ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਜੋਤ ਵਾਲੀ ਹਸਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਮੈਂ, ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਮੰਡਲੀ ਸਮੇਤ, ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਰਾਮ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਿਮਾਨਨਵਾਜੀ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਾਂ।” “ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਥਕਾਵਟ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਠਹਿਰਣ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲੀ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਸਾਡੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਪੂਰੀ ਆਸਾਨੀ ਮਿਲੀ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚਲਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਸਨੇਹੀ ਨੈਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪਾਉ, ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।” “ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਨਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਰਸਤਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਦੂਰ ਹੈ?” ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਸੀ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਭਰਦਵਾਜ, ਜੋ ਅਤੁੱਟ ਉਰਜਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: “ਇੱਥੋਂ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਬਿਨਾਂ ਵਸੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਵਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਕੰਢੇ ਖਿੜਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਸ ਨਦੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਖੜਾ ਹੈ; ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਝੋਪੜੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।” “ਹੇ ਮਹਾਨ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ—ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਰਥ ਹਨ—ਨੂੰ ਦੱਖਣੀ ਰਸਤੇ ਜਾਂ ਖੱਬੇ ਜਾਂ ਸੱਜੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾ; ਫਿਰ ਤੂੰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇਂਗਾ।” ਜਦੋਂ ਚਲਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜੋ ਰਥਾਂ ਦੀ ਹਕਦਾਰ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਖੜੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕੰਬਦੀਆਂ, ਦੁਬਲੀ ਹੋਈਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖੀ, ਕੌਸਲਿਆ ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਸੁਮਿਤਰਾ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਹੱਥੀਂ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਲਏ। ਕੈਕਈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਪੂਰਨ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਤ ਤੇ ਲਜਜਤ ਸੀ, ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹਣ ਲੱਗੀ। ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਭਰਤ ਦੇ ਕੋਲ, ਪਰ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਲੈ ਕੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।