ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਵਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਮਾਲਾਵਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਮਾਲਾਵਾਂ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਬਿਲਵ, ਮਾਰਦੰਗਿਕ, ਸ਼ਮਿਆਗ੍ਰਾਹ ਅਤੇ ਵਿਭੀਤਕ ਵਰਗੇ ਰੁੱਖ, ਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥ ਨ੍ਰਿਤਕ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ ਨੱਚਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਫਿਰ ਸਰਲ, ਤਾਲ, ਤਿਲਕ ਤੇ ਨਕਤਮਾਲ ਰੁੱਖ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਥਾਂ 'ਤੇ ਆ ਇਕਠੇ ਹੋ ਗਏ, ਉਹ ਹੁੰਝਬੱਕ ਤੇ ਬੌਨੇ ਜਿਹੇ ਬਣ ਗਏ। ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਪਾ, ਆਂਵਲਾ, ਜਾਮੁਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲਾਤ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਨਾਲ ਹੀ ਮਾਲਤੀ, ਮੱਲਿਕਾ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਤਾ-ਬੇਲੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤੇ ਜਿਹੜੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਆਏ ਅਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਜੋ ਚਾਹੋ, ਪੀਓ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਸ ਖਾਓ।" ਸੋਹਣੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਸੱਤ-ਅੱਠ ਨਾਰੀ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਨ੍ਹੁਆਉਂਦੀਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਹ ਨਾਰੀ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਲਸ਼ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਪੂੰਛਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸੁਤਨੀਆਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਨੀ ਦਿੰਦੀਆਂ। ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਖੋਤਿਆਂ, ਊਠਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਨੂੰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਿੰਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗ ਆਹਾਰ ਮਿਲਦਾ। ਉਹ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਵਾਲੇ ਅਨਾਜ ਖਵਾਉਂਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਦੀਆਂ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਾਲਾ; ਸਭ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਨਮਨ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ—ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋਇਆ। ਹਰ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਲਾਲ ਚੰਦਨ ਲਾਏ, ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਸੈਨਾ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਗੀਤ ਗਾਏ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਅਸੀਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੰਡਕ ਅਰਣਯ ਨੂੰ; ਭਾਰਤ ਸੁਖੀ ਰਹੇ, ਰਾਮ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਰਹੇ।" ਪੈਦਲ ਸੈਨਾ, ਰਥੀ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਸਵਾਰ, ਤੇ ਸੇਵਕ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪਾ ਕੇ, ਉੱਚੀਆਂ ਉੱਚੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਕਰਦੇ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਨੁੱਖ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚੀਕਦੇ, "ਇਹ ਤਾਂ ਸਵਰਗ ਹੈ!" ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਚਲ ਪਏ। ਸੈਨਾ ਨੇ ਨੱਚਿਆ, ਹੱਸਿਆ, ਤੇ ਗੀਤ ਗਾਏ; ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਜਦ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਭੋਜਨ ਖਾ ਚੁੱਕੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਵਯ ਵਿਅੰਜਨ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਫਿਰ ਖਾਣ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਏ। ਸੇਵਕ, ਨਾਰੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੋ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਸਭ ਬੜੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ ਇਤਰਾਉਂਦੇ। ਉਥੇ ਹਾਥੀ, ਊਠ, ਬਲਦ, ਘੋੜੇ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਚੰਗਾ ਆਹਾਰ ਮਿਲਿਆ; ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਘਾਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਗੰਦੇ ਸਫੈਦ ਕਪੜੇ ਪਾਇਆ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਭੁੱਖਾ, ਗੰਦਾ ਜਾਂ ਧੂੜ ਨਾਲ ਉਲਝੇ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਬਕਰੀ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਸੂਰ ਦੇ ਚੰਗੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਿਅੰਜਨ, ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣੇ ਸੁਗੰਧਤ ਸੁਪ ਵੀ ਸਨ। ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਰਤਨ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਝੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਖਿਲਾਰੀਆਂ ਚਿੱਟੇ ਚਾਵਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਦੇਖੇ ਗਏ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਦੁੱਧ-ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਕੁਆਂ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਈਆਂ, ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਟਪਕਾਉਂਦੇ ਰੁੱਖ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਉਥੇ ਮਦਿਰਾ ਭਰੇ ਪੰਡ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕੇ ਮਾਸ ਦੇ ਢੇਰ, ਅਤੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਮੋਰ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਚਿੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਿਆਲੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਘੜੇ, ਤੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਉਥੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਉਥੇ ਛੋਟੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਹੰਡੀਆਂ, ਮੱਟੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਪਿਠਾ ਫਲਾਂ ਦੇ ਰਸ ਨਾਲ ਬਣੇ ਵਧੀਆ ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਪੰਡੀਆਂ ਅੰਬ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਗਾੜ੍ਹੇ ਚਿੱਟੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਖੀਰ ਤੇ ਚੀਨੀ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਯੁਰਵੇਦਿਕ ਲੇਪ, ਚੂਰਨ, ਕਾਢੇ, ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਉਥੇ ਚਿੱਟੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦੰਦਾਂ ਸਾਫ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੂਟੇ, ਤੇ ਚਿੱਟਾ ਚੰਦਨ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ ਲੇਪ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਥੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦਰਪਣ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਸੈਂਡਲਾਂ ਵੀ ਪਈਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਉਥੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਪੇਟੀਆਂ, ਕੰਘੇ, ਬੁਰਸ਼, ਹਥਿਆਰ, ਧਨੁਸ਼, ਸੋਹਣੀਆਂ ਜੰਗੀ ਵੱਸਤਰਾਂ, ਅਤੇ ਸੋਫੇ ਤੇ ਪਲੰਘ ਵੀ ਸਨ। ਉਥੇ ਊਠਾਂ, ਬਲਦਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਵਰ, ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਕਿਨਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੰਡ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਤੇ ਨੀਲੋਫਰ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਕੁਝ ਪੰਡੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਰਗਾ ਨੀਲਾ ਰੰਗ, ਸੁੱਚਾ ਪਾਣੀ, ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਸੁਖਦਾਈ, ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਪੱਥਰ ਵਰਗੇ ਨਰਮ ਜੌ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਲੋਕ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਵਲੋਂ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਮਿਹਮਾਨਨਵਾਜ਼ੀ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਰਗਾ ਮੰਨਣ ਲੱਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰਾਤ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੀਤ ਗਈ। ਫਿਰ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ, ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਥੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਚੂਰ, ਦੇਵ ਵਾਸਤੂ ਲਾਵਣ ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਾਏ ਹੋਏ ਪੁਰਸ਼ ਰਹਿ ਗਏ; ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੋਹਣੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਕੁਚਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਪਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਯੋਧਿਆ ਕਾਂਡ ਦੇ ਇਕਾਨਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੇ ਰਚਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਪੂਰੀ ਇਜ਼ਤ-ਆਦਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਮਨ ਸੀ, ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਭਾਰਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਗਨਿ-ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਭਾਰਦ੍ਵਾਜ਼ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।