ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਵਾਪਰਿਆ। ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਆਇਆ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਗੂੜ੍ਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ ਦਾ ਰੰਗ ਵੀ ਲਾਲ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਡੋਲਕੀ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾਡ਼ੀ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ-ਭੂਰੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਬੜੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦਿਸਦੇ। ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼ੁਭ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਦੇਵੀ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਬਹਾਦਰ ਸੀ। ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤਪਕਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹਥ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਕਿਨਾਰੀ ਵਾਲਾ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਾਤਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਖੀਰ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਹ ਪਾਤਰ ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਚੌੜੇ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਨਾਲ ਲਾ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਮਾਇਆ ਦਾ ਜਲ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ! ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?” ਫਿਰ, ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਬਣਾਈ ਖੀਰ ਲਓ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿਓ ਤੇ ਆਖੋ—ਇਹ ਖਾਓ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯਜ੍ਞ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।” ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਾਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਅਜੋਕੇ, ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਦੱਖਣਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਏਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਆਦਮੀ ਅਚਾਨਕ ਧਨ ਲੱਭ ਲਵੇ। ਉਹ ਅਜੋਬਾ, ਜਿਸਨੇ ਇਹ ਚਮਤਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਓਥੇ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰਦੀਆਂ ਦੀ ਰਾਤ ਚੰਦਨੀ ਚਮਕਦੀ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਅੰਦਰਲੇ ਕਮਰੇ ਵਿਚ ਗਿਆ ਤੇ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਖੀਰ ਲੈ ਲਓ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ।” ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੀਰ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਸ ਅੱਧੇ ਵਿਚੋਂ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਆਖਿਰਲਾ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁੜ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੀਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਖੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਸਭ ਪਤਨੀਆਂ ਬੜੀ ਆਦਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀਆਂ ਸਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖੀਰ ਖਾ ਲਈ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅੱਗ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ। ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇਵਤਾ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੇ ਸਤਾਰ੍ਹਵੇਂ ਸਰਗ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਵਿਣੁ ਜੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਸੱਚੇ ਤੇ ਵੀਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵਿਣੁ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਣ।” “ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਬਹਾਦਰ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼, ਨੀਤੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਤੇ ਵਿਣੁ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ। ਉਹ ਅਜਿੱਤ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਅਜਾਣੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਅਜੇਤ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ।” ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਯਕਸ਼ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਰਿਕਸ਼ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਕਿਨਨਰੀਆਂ, ਵਾਨਰਣੀਆਂ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰੋ, ਜੋ ਬਲ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਬਵੰਤ, ਭਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਜਨਮਾਇਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਣ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ, ਨਾਗਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨੇ ਵੀ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਮਹੇਂਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਸੀ। ਸੂਰਜ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਗੰਧਮਾਦਨ, ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ। ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੇ ਨਲ ਨਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੀਲ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਉਰਜਾ, ਯਸ਼ ਤੇ ਵੀਰਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧਕੇ ਸੀ। ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਮੈੰਦ ਤੇ ਦਵਿਵਿਦ ਨਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਵਾਨਰ ਜਨਮਾਏ। ਵਰੁਣ ਨੇ ਸੁਸ਼ੇਣ ਨਾਂ ਦਾ ਵਾਨਰ ਜਨਮਾਇਆ; ਪਰਜਨਯ ਨੇ ਸ਼ਰਭਾ ਨਾਂ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਹਨੁਮਾਨ, ਵਾਯੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ, ਵਜਰ ਵਰਗਾ ਸਰੀਰ ਤੇ ਗਰੁੜ ਵਰਗੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਨਮਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੀਰ, ਅਣਮਾਪ ਬਲ ਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਬਲਵਾਨ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸਰੀਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਭਾਲੂ, ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਗੋ-ਲੰਗੂਲ (ਗੋ-ਪੂਛ ਵਾਲੇ) ਜਲਦੀ ਜਨਮ ਲਏ, ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਰੂਪ, ਆਕਾਰ ਤੇ ਬਲ ਅਨੁਸਾਰ। ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦੇਵਤਾ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਜਨਮਿਆ; ਗੋ-ਲੰਗੂਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਜਨਮ ਲਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਯਜ੍ਞ ਸਫਲ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਵਾਨਰ, ਭਾਲੂ ਤੇ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਜਨਮ ਲਏ।