ਇੱਕ ਵਾਰ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਨਾਰਾਯਣ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਸਨ, ਪਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਗਿਆਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ! ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਉਪਾਯ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਉਹ ਉਪਾਯ ਅਪਣਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਤੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਇਸ ਉੱਤੇ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਅਵਿਨਾਸੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰੋ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦਾ ਵਧ ਕਰੋ।" ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਵਣ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜੀਵ ਤੋਂ ਡਰ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਪਰ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਰਾਵਣ ਨੇ ਵਰ ਲੈਦਿਆਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਬਹੁਤ ਅਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਜਾੜਦਾ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੜਪਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹੀ ਨਿਧਾਰਤ ਹੋਈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਤਾ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਿਸ਼ੰਤਾਨ ਸੀ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਯਜਨ ਕਰਵਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਾਧੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚੋਂ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਤੁੱਲ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ, ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਜੀਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਕਾਲਾ ਸੀ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਲਾਲ ਮੂੰਹ, ਡੋਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੂੰਜਦਾ, ਸੋਨੇ-ਸੇ ਲੰਬੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਦਾਡੀ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਜੂੜਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣੇ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਉੱਚਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਾਲਾ ਸੁਨਹਿਰਾ ਪਾਤ੍ਰ ਸੀ। ਉਸ ਪਾਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਪਯਸਾ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਉਹ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਚੌੜੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਦੀਕ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਇਆ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਵੇ। ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਜੀਵ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਡਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?" ਉਸ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਜੀਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਾ! ਤੁਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਪਯਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪਯਸਾ ਲਓ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦਿੰਦਾ, ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਯੋਗ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿਓ, ਅਤੇ ਕਹੋ 'ਇਹ ਖਾਓ'। ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਣਗੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਯਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ।" ਰਾਜਾ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਸੁਨਹਿਰਾ ਪਾਤ੍ਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਜੀਵ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ। ਦਸ਼ਰਥ, ਪਯਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਐਸਾ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਧਨ ਲੱਭ ਲਏ। ਉਹ ਮਹਾਨ, ਚਮਕਦਾਰ ਜੀਵ, ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜ ਮਹਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਪਤਝੜ ਦੇ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਨਣ ਹੋਵੇ। ਦਸ਼ਰਥ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਪਯਸਾ ਲਓ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਸਤੇ।" ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਯਸਾ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਕੌਸਲਿਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਅੱਧੇ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਧਾ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ, ਬਾਕੀ ਅੱਧਾ ਕੈਕੇਈ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਹਿੱਸਾ, ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਮੁੜ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁਮੀਤਰਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਪਯਸਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਪਯਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਤਨੀਆਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪਤਨੀਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਯਸਾ ਖਾ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਅੱਗ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਹੋ ਗਈ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਗਰਭਵਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮੁੜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਬਾਲਕਾਂਡ ਦੀ ਸਤਾਰਾਂਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਸਚੇ ਅਤੇ ਵੀਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਲਈ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਹਾਇਕ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰ ਸਕਣ।" "ਉਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼, ਚਤੁਰ, ਬੁਧੀਮਾਨ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੋਣ।" "ਅਜੈਯ ਸ਼ਕਤੀ, ਅਜਾਣੇ ਪਰਾਜਯ ਉਪਾਯ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਹੋਣ।" "ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਗੰਧਰਵ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਾਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰੀ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਕਿਨਨਰੀਆਂ, ਵਾਨਰਣੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਬਾਂਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਓ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਹੋਣ।" "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜੰਬਵਨ, ਭਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਆਪਣੀ ਜੁਆਈ ਤੋਂ ਅਚਾਨਕ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਅਵਤਾਰ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਉਣ, ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪਯਸਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਿਆਰ, ਆਸ ਅਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।