ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਲਈ ਮਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ-ਪਿੱਛੇ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਚਲੇ। ਉਹ ਸਭ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ, ਸੁਥਰੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤੁਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੱਸਦੇ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਫੌਜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਹੜੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਹ ਵੱਡਾ ਜਥਾ ਰਥਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗਾ ਨਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਦਾ ਦੋਸਤ, ਵੀਰ ਗੁਹਾ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਿਆਂ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਜਿੱਥੇ ਰਥਾਂ ਦੇ ਪਹੀਏਆਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੀ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ ਆਈ ਫੌਜ ਉੱਥੇ ਡੇਰਾ ਲਾ ਕੇ ਠਹਿਰ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਰਹੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਖੇ ਟਿਕਾਓ; ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਵੱਡੀ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੇ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਮਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਦੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ।" ਭਾਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ" ਆਖਿਆ ਅਤੇ ਫੌਜ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਹਿੱਸਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਠਹਿਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਫੌਜ, ਆਪਣੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੇ ਸਾਜ-ਸਮਾਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੰਬੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲਗ ਗਈ। ਭਾਰਤ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਉੱਚਕੁਲ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰੁਕ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਹਾ ਨੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਲੱਗੀ ਭਾਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਡੇਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ ਉਪਰੰਤ ਵੀ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਭਾਰੀ ਬਲ ਵਾਲਾ ਭਾਰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਕੋਵਿਦਾਰ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।" ਗੁਹਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਕੀ ਭਾਰਤ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਨੂੰ ਕੈਦ ਕਰਨ ਜਾਂ ਮਾਰਨ ਆਇਆ ਹੈ? ਜਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਸੀ, ਭਾਰਤ, ਕੈਕੇਈ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ?" ਗੁਹਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਦੋਸਤ ਵੀ। ਉਸ ਲਈ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਵਫ਼ਾਦਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ।" ਉਸ ਨੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਕਿ, "ਸਾਰੇ ਤਾਕਤਵਰ ਨਿਸ਼ਾਦ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਨਦੀ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ, ਮਾਸ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਣ। ਪੰਜ ਸੌ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਲਾਹ, ਹਰ ਸੌ ਨਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਸੌ ਦੇ ਗਰੁੱਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ। ਜਦ ਭਾਰਤ ਰਾਮ ਨਾਲ ਰਾਜ਼ੀ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਇਹ ਫੌਜ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਅੱਜ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੱਛੀ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਦ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ, ਸੁਮੰਤ੍ਰ—ਜੋ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਨਿਮਰ ਰਥੀ ਸੀ—ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਗੁਹਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਡੰਡਕ ਅਰਣਯ ਦਾ ਜਾਣੂ, ਵੱਡਾ ਤੇਰਾ ਭਰਾ-ਦੋਸਤ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਗੁਹਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ; ਉਹ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਪਤਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, "ਗੁਹਾ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਿਲੇ।" ਇਜਾਜ਼ਤ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ, ਗੁਹਾ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਥਾਂ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਸਾਨੂੰ ਵੀ ਠੱਗਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਗਾਹ ਕਰਦੇ ਹਾਂ—ਆਪਣੇ ਦਾਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੋ।" "ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਮੂਲ-ਫਲ, ਤਾਜ਼ਾ ਤੇ ਸੁੱਕਾ ਮਾਸ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਵਫ਼ਰਤ ਖੁਰਾਕ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਖਾ-ਪੀ ਕੇ ਇਹ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਗੁਜ਼ਾਰੇ; ਸਭ ਦੀਆਂ ਖਾਹਿਸ਼ਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਤੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਭਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਦੋਸਤ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਹੈ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੀ ਆਉਭਗਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।" ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਭਰਦਵਾਜ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਕਿਹੜੀ ਰਾਹੀਂ ਜਾਵਾਂ? ਇਹ ਇਲਾਕਾ ਬਹੁਤ ਘਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਗੰਗਾ ਦਾ ਕੰਢਾ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ।" ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਸਤੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਗੁਹਾ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਤੀਰ-ਕਮਾਨ ਵਾਲੇ ਨੌਕਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਜਾਣਗੇ, ਅਰ ਮੈਂ ਖੁਦ ਵੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਚੱਲਾਂਗਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ।" ਪਰ ਗੁਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਸ਼ੰਕਾ ਵੀ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਵੱਲ ਮੰਦੇ ਮਨੋਰਥ ਨਾਲ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਹੇ, ਜਿਸਦੇ ਕਰਤੱਬ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਨ? ਤੇਰੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸੰਦੇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਾ ਰਹੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਾਰਤ ਨੇ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਦੁਖਾਂਤ ਨਾ ਆਵੇ; ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ। ਰਾਘਵ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਿਤਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਗੁਹਾ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਯਾਦ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਆਦਰ ਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਹੋਈ।