ਜਦੋਂ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਮਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਗਲੇ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੇ ਮਾਣਯੋਗ ਲੋਕ ਅਤੇ ਆਮ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ। ਇਸ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਵਿੱਚ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਜੜਾਉ ਕਾਰਗਰ, ਨਿਪੁੰਨ ਕੁੰਭਕਾਰ, ਵੱਧੀਆ ਜੁਲਾਹੇ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਨ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਸਜਾਵਟਾਂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਆਰੀ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਲੱਕੜ ਘੜਨਹਾਰ, ਛੇਦਨ ਵਾਲੇ, ਦਾਂਤਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਵਾਲੇ, ਚੂਨਾ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜਾਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਸੁਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰ, ਕੰਬਲ ਧੋਣ ਵਾਲੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪਹਿਨਾਵੇ ਵਾਲੇ, ਵੈਦ, ਧੂਪ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਬ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵੀ ਉਥੇ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧੋਬੀ, ਦਰਜ਼ੀ, ਪਿੰਡਾਂ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਲੋਕ, ਨਾਟਕ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਮਲਾਹ ਵੀ ਸਨ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਚੰਗੇ, ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਤਾਮਬੇ ਦੇ ਗਹਣੇ ਪਾ ਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀ ਵਸਤਾਂ 'ਚ ਭਰਤ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ। ਭਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਕੈਕੇਈ ਪੁੱਤਰ ਭਰਤ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਦਾ ਮਨ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲੀ। ਰਥਾਂ, ਵਾਹਨਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਲੰਮਾ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ੍ਰਿੰਗਵੇਰਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਗੰਗਾ ਤਟ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਰਾਮ ਦਾ ਮਿੱਤਰ, ਵੀਰ ਗੁਹਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਚੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਕੁਹਾੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਭਰਤ ਦੀ ਫੌਜ ਉਥੇ ਠਹਿਰੀ। ਭਰਤ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਆਈ ਫੌਜ ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਠੀਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲਗਾਉ। ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਆਰਾਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਕੱਲ੍ਹੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਾਂਗੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਿਤਾ ਜੀ ਲਈ ਪਿੰਡ-ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਦਰਿਆ ਉੱਤੇ ਜਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।" ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਉਸਦੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਆਗਿਆ ਮਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਦਲਾਂ ਸਮੇਤ ਫੌਜ ਨੂੰ ਠੀਕ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਫੌਜ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲਾ ਕੇ, ਭਰਤ ਰਾਮ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਇੱਜਤਦਾਰ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਲੱਗੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਹਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਬੁਲਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਸੋਚਣ ਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਭਰਤ, ਜਿਸਦੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਕੋਵਿਦਾਰ ਦਾ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਆਪ ਆਇਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਾਰ ਵੀ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਵੱਲੋਂ ਰਾਜ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ—ਭਰਤ, ਕੈਕੇਈ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਜ ਦੀ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਣ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ। ਉਸ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ। ਸਾਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਯੋਗ ਨਿਸ਼ਾਦ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ, ਦਰਿਆ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਤੇ ਮਾਸ, ਮੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਜੀਉਣ। ਪੰਜ ਸੌ ਨੌਜਵਾਨ ਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਮਲਾਹ ਹਰ ਸੌ ਨੌਕਾਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ। ਜਦੋਂ ਭਰਤ ਇੱਥੇ ਰਾਮ ਨਾਲ ਰੱਜ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਇਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਅੱਜ ਗੰਗਾ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਮੱਛੀਆਂ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਤੋਹਫੇ ਲੈ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਹਾ ਭਰਤ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਨਮ੍ਰ ਰਥੀ ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਇਹ ਗੁਹਾ ਹੈ, ਸੌਂਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਡੰਡਕ ਅਰਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵੱਡਾ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਦਾ ਮਿੱਤਰ। ਇਸ ਲਈ, ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਮਿਲ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕਿੱਥੇ ਹਨ।" ਸੁਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਰਤ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਆਖਿਆ, "ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਣ ਦਿਓ।" ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਗੁਹਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਸਮੇਤ ਭਰਤ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਥਾਂ ਨਿਵਾਸਯੋਗ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਵੀ ਠੱਗੇ ਗਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ—ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹੋ। ਇੱਥੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਏ ਹੋਏ ਫਲ-ਮੂਲ, ਤਾਜਾ ਤੇ ਸੁੱਕਾ ਮਾਸ, ਤੇ ਵਣ-ਭੋਜਨ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਆਸ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਖਾ-ਪੀ ਕੇ ਇਹ ਰਾਤ ਇੱਥੇ ਵਿਅਤੀਤ ਕਰੇਗੀ। ਸਾਰੇ ਇੱਛਿਤ ਆਦਰ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ, ਤੁਸੀਂ ਕੱਲ੍ਹੇ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਤੁਰ ਜਾਵੋਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਵੇਕੀ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਭਰਤ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਤਰਕਯੁਕਤ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ਯੁਕਤ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਮੇਰੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਤੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਭਰਤ ਨੇ ਮੁੜ ਗੁਹਾ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।